ડેન્ટલ ઇમ્પ્લાન્ટ ખૂટતા દાંતના મૂળની જગ્યા લે છે. તે સ્ક્રૂ જેવા આકારની નાની પોસ્ટ છે, જે સામાન્ય રીતે ટાઇટેનિયમની બનેલી હોય છે અને જડબાના હાડકામાં બેસાડવામાં આવે છે. પછીના થોડા મહિનાઓમાં સામાન્ય રીતે હાડકું ઇમ્પ્લાન્ટની સપાટી સાથે જોડાઈ જાય છે, અને પછી ઇમ્પ્લાન્ટ ક્રાઉન, બ્રિજ કે ચોકઠાને (ડેન્ચરને) ટેકો આપી શકે છે.
ઘણા લોકો માટે ઇમ્પ્લાન્ટ એ બાજુના સ્વસ્થ દાંતને ઘસ્યા વગર ખૂટતા દાંતની જગ્યા પૂરવાનો સ્થિર રસ્તો છે. અંકલેશ્વરના Divine Dental Care માં ઇમ્પ્લાન્ટનું આયોજન ધ્યાનથી કરવામાં આવે છે: ડેન્ટિસ્ટ (દાંતના ડૉક્ટર) પહેલાં તમારાં પેઢાં, હાડકું અને સામાન્ય તબિયત તપાસે છે, ઇમ્પ્લાન્ટ તમારા માટે યોગ્ય છે કે નહીં તે સમજાવે છે, અને બ્રિજ કે ચોકઠા જેવા બીજા વિકલ્પો સાથે તેની સરખામણી કરે છે.
આ સારવારમાં શું થાય છે
ઇમ્પ્લાન્ટના ત્રણ ભાગ હોય છે:
- ઇમ્પ્લાન્ટ – હાડકામાં બેસતી પોસ્ટ
- એબટમેન્ટ – ઇમ્પ્લાન્ટને ઉપરના દાંત સાથે જોડતો કનેક્ટર (જોડાણ)
- ક્રાઉન, બ્રિજ કે ચોકઠું – દેખાતો ભાગ, જે તમારા બીજા દાંત સાથે શક્ય એટલો મળતો આવે તે રીતે બનાવવામાં આવે છે
સારવાર સામાન્ય રીતે તબક્કાવાર થાય છે. લોકલ એનેસ્થેસિયા (ઇન્જેક્શનથી ભાગ સુન્ન કરવો) આપીને ઇમ્પ્લાન્ટ બેસાડ્યા પછી, તેની આસપાસ હાડકું રુઝાવા માટે સમય જોઈએ – ઘણી વાર થોડા મહિના. રુઝ આવી જાય પછી ફાઇનલ દાંત લગાવવામાં આવે છે.
દરેક વ્યક્તિમાં ઇમ્પ્લાન્ટ માટે પૂરતું હાડકું હોતું નથી, ખાસ કરીને જો દાંત ઘણા સમય પહેલાં ગયો હોય. પેઢાંની તંદુરસ્તી, ધૂમ્રપાન (બીડી-સિગારેટ), કાબૂમાં ન હોય તેવો ડાયાબિટીસ અને કેટલીક દવાઓ – આ બધું રુઝ આવવા પર અસર કરી શકે છે. બોન ગ્રાફ્ટિંગ (હાડકું ઉમેરવું) જેવાં વધારાનાં પગલાંની જરૂર પડી શકે કે નહીં, અથવા બીજો કોઈ વિકલ્પ તમારા માટે વધુ યોગ્ય રહેશે કે નહીં, તે વિશે ડેન્ટિસ્ટ તમારી સાથે વાત કરશે.
દર્દીઓ સામાન્ય રીતે આ કારણોસર આવે છે
- એક જ દાંત ખૂટતો હોય, ખાસ કરીને દેખાય તેવી જગ્યાએ
- ઘણા દાંત ખૂટતા હોય, જેની જગ્યા ઇમ્પ્લાન્ટના ટેકાવાળા બ્રિજથી પૂરી શકાય
- નીચેનું ઢીલું ચોકઠું, જે ખાતી કે બોલતી વખતે હલે છે
- બચાવી ન શકાય તેવો દાંત, જેના માટે દાંત કઢાવવો પડશે
- બ્રિજ માટે બાજુના સ્વસ્થ દાંત ઘસાવવા ન હોય
- મોઢાના પાછળના ભાગમાં દાંત ન હોવાથી ચાવવામાં તકલીફ
Divine Dental Care માં સારવાર કેવી રીતે થાય છે
- કન્સલ્ટેશન અને તપાસ. ડેન્ટિસ્ટ ખાલી જગ્યા, બાજુના દાંત, તમારાં પેઢાં અને બાઇટ (ઉપર-નીચેના દાંત કેવી રીતે મળે છે) તપાસે છે, અને તમારી મેડિકલ હિસ્ટરી (અગાઉની બીમારીઓ) અને દવાઓ વિશે પૂછે છે.
- એક્સ-રે અને આયોજન. ડિજિટલ એક્સ-રેથી હાડકું કેવું છે તે જોવામાં મદદ મળે છે. કેટલાક કેસમાં હાડકું માપવા અને નસો તથા સાઇનસ ક્યાં છે તે જાણવા 3D સ્કેન (CBCT) ની પણ જરૂર પડે છે; તેની જરૂર છે કે નહીં અને તે ક્યાં કરાવી શકાય, તે ડેન્ટિસ્ટ તમને જણાવશે.
- પ્લાન સમજાવવો. તમે નિર્ણય લો તે પહેલાં તમને જણાવવામાં આવે છે કે કેટલા તબક્કા થવાની શક્યતા છે, રુઝ આવતાં અંદાજે કેટલો સમય લાગશે, બીજા વિકલ્પો શું છે અને દરેકમાં શું થાય છે.
- ઇમ્પ્લાન્ટ બેસાડવો. લોકલ એનેસ્થેસિયાથી ભાગ સુન્ન કરીને ઇમ્પ્લાન્ટ હાડકામાં બેસાડવામાં આવે છે, અને પેઢાને ટાંકા લઈને બંધ કરવામાં આવી શકે છે.
- રુઝ અને ફોલો-અપ. મહિનાઓ દરમિયાન ઇમ્પ્લાન્ટની આસપાસ હાડકું રુઝાય છે, અને પ્રગતિ જોવા માટે વચ્ચે ફોલો-અપ વિઝિટ થાય છે.
- ફાઇનલ દાંત લગાવવો. દાંતનું માપ લેવામાં આવે છે, અને ક્રાઉન, બ્રિજ કે ચોકઠું બનાવીને ઇમ્પ્લાન્ટ પર ફિટ કરવામાં આવે છે.
સારવાર પછીની કાળજી અને રિકવરી
ઇમ્પ્લાન્ટ બેસાડ્યા પછી થોડા દિવસ થોડો સોજો, હળવું ચકામું (ભૂરો ડાઘ) અને અસુવિધા રહેવી સામાન્ય છે. ડેન્ટિસ્ટ તમને સૂચનાઓ આપશે, જેમાં સામાન્ય રીતે નરમ ખોરાક ખાવો, એ ભાગથી ન ચાવવું, ધૂમ્રપાન ન કરવું અને કહ્યા પ્રમાણે મોઢું સાફ રાખવું – આ બધું આવે છે. દુખાવા માટે ફક્ત એ જ દવા લો જે તમારા ડૉક્ટર કે ફાર્માસિસ્ટ તમારા માટે સલામત કહે, અને ડેન્ટિસ્ટે લખી આપેલી કોઈ પણ દવા બરાબર કહ્યા મુજબ જ લો.
ફાઇનલ દાંત લાગી જાય પછી તેની કાળજી કુદરતી દાંતની જેમ જ રાખો: દિવસમાં બે વાર બ્રશ કરો, ઇમ્પ્લાન્ટની આસપાસ ફ્લોસ (દોરો) કે નાના ઇન્ટરડેન્ટલ બ્રશથી સફાઈ કરો, અને નિયમિત ચેક-અપ કરાવતા રહો. બરાબર સફાઈ ન થાય તો ઇમ્પ્લાન્ટની આસપાસનાં પેઢાં અને હાડકામાં ઇન્ફેક્શન (પેરી-ઇમ્પ્લાન્ટાઇટિસ) થઈ શકે છે, અને ધૂમ્રપાનથી આ જોખમ વધે છે. તમે તૈયાર હો ત્યારે અંકલેશ્વરના ક્લિનિકમાં ઇમ્પ્લાન્ટ કન્સલ્ટેશન માટે અપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
શું ડેન્ટલ ઇમ્પ્લાન્ટ મારા માટે યોગ્ય છે?
સ્વસ્થ પેઢાં અને પૂરતું જડબાનું હાડકું ધરાવતા ઘણા પુખ્ત વયના લોકો માટે ઇમ્પ્લાન્ટ વિચારી શકાય, પણ તમારી તપાસ કરીને અને એક્સ-રે જોઈને ડેન્ટિસ્ટ નક્કી કરે છે. કાબૂમાં ન હોય તેવો ડાયાબિટીસ, ધૂમ્રપાન, કેટલીક દવાઓ અને પેઢાંની બીમારી યોગ્યતા પર અસર કરી શકે છે, અથવા પહેલાં તેની સારવાર કરવી પડી શકે છે.
આખી પ્રક્રિયામાં કેટલો સમય લાગે છે?
દરેકમાં અલગ હોય છે. ફાઇનલ દાંત લગાવતાં પહેલાં ઇમ્પ્લાન્ટની આસપાસ હાડકું રુઝાવા માટે સામાન્ય રીતે થોડા મહિના લાગે છે, અને બોન ગ્રાફ્ટિંગની જરૂર હોય તો વધુ સમય લાગે છે. તમારા કેસમાં કેટલો સમય લાગી શકે તેનો અંદાજ ડેન્ટિસ્ટ આપશે.
શું ઇમ્પ્લાન્ટની સર્જરીમાં દુખાવો થાય છે?
લોકલ એનેસ્થેસિયાથી તે ભાગ સુન્ન કરવામાં આવે છે, તેથી પ્રક્રિયા દરમિયાન સામાન્ય રીતે દુખાવાને બદલે દબાણ જેવું લાગે છે. પછીના થોડા દિવસ થોડો દુખાવો અને સોજો રહેવો સામાન્ય છે.
ઇમ્પ્લાન્ટ કેટલો સમય ચાલે છે?
બરાબર સફાઈ, નિયમિત ચેક-અપ અને ધૂમ્રપાન ન કરો તો ઇમ્પ્લાન્ટ ઘણાં વર્ષો સુધી ચાલી શકે છે. ઉપરનો ક્રાઉન સમય જતાં ઘસાઈ શકે છે અને તેને બદલવો પડી શકે છે, અને કોઈ પણ ડેન્ટિસ્ટ એવું વચન ન આપી શકે કે ઇમ્પ્લાન્ટ આખી જિંદગી ચાલશે.
જો મને ઇમ્પ્લાન્ટ ન થઈ શકે તો?
બ્રિજ કે થોડા દાંતનું કે આખું ચોકઠું (ડેન્ચર) પણ ખૂટતા દાંતની જગ્યા પૂરી શકે છે. દરેકના ફાયદા અને મર્યાદાઓ ડેન્ટિસ્ટ સમજાવશે.
દરેકના દાંત અલગ હોય છે. તમારા માટે યોગ્ય સારવાર Dr. Dhara M. Sudani તમારા દાંત તપાસે અને જરૂર હોય તો એક્સ-રે લે, પછી જ નક્કી થાય છે. આ પેજ પરની માહિતી સામાન્ય છે, નિદાન નથી.
