કોસ્મેટિક ડેન્ટિસ્ટ્રીમાં એવી સારવારનો સમાવેશ થાય છે જે તમારા દાંતનો દેખાવ સુધારે છે – તેમનો રંગ, આકાર, કદ કે તેમની વચ્ચેની નાની જગ્યા (ગેપ). કેટલાક લોકો આગળનો એક દાંત, જેનો ટુકડો તૂટી ગયો હોય, તે રિપેર કરાવવા માંગે છે; તો કેટલાકને ફોટામાં હસતી વખતે દાંત પરના ડાઘ કે એકસરખી ન હોય તેવી કિનારીને કારણે સંકોચ થાય છે.
દરેક કોસ્મેટિક સારવારની શરૂઆત તો સ્વસ્થ દાંત અને પેઢાંથી જ થાય છે. અંકલેશ્વરના Divine Dental Care માં ડેન્ટિસ્ટ (દાંતના ડૉક્ટર) પહેલાં તમારું મોઢું તપાસે છે, તમારા સ્મિતમાં તમને શું ખટકે છે તે ધ્યાનથી સાંભળે છે, અને કયા વિકલ્પો મદદ કરી શકે, દરેકમાં શું થાય છે અને તેની મર્યાદા શું છે તે સમજાવે છે. કેટલીક સારવાર પછીથી હટાવીને પહેલાં જેવું કરી શકાય છે અને કેટલીકમાં એવું થઈ શકતું નથી, અને નિર્ણય લેતાં પહેલાં આ ફરક જાણવો જરૂરી છે.
આ સારવારમાં શું થાય છે
મુખ્ય કોસ્મેટિક સારવાર આ છે:
- દાંતનું વ્હાઇટનિંગ (દાંત સફેદ કરવા) – ડેન્ટિસ્ટની દેખરેખ હેઠળ બ્લીચિંગ જેલથી દાંતનો કુદરતી રંગ આછો કરવામાં આવે છે. તેનાથી ક્રાઉન (કેપ), વિનીયર્સ કે ફિલિંગનો રંગ બદલાતો નથી. દાંતનું વ્હાઇટનિંગ વિશે વધુ વાંચો.
- કમ્પોઝિટ બોન્ડિંગ – દાંતના રંગનું રેઝિન સીધું દાંત પર આકાર આપીને લગાવવામાં આવે છે અને ક્યોરિંગ લાઇટથી કડક કરવામાં આવે છે. તેનાથી તૂટેલા નાના ટુકડા રિપેર થઈ શકે છે, નાના ડાઘ ઢંકાઈ શકે છે, નાની જગ્યા (ગેપ) બંધ થઈ શકે છે અને કિનારીઓ એકસરખી થઈ શકે છે; આ ઘણી વાર એક જ મુલાકાતમાં થઈ જાય છે અને સામાન્ય રીતે દાંતનો બહુ ઓછો ભાગ કાઢવો પડે છે અથવા બિલકુલ કાઢવો પડતો નથી. સમય જતાં કમ્પોઝિટ પર ડાઘ પડી શકે છે કે તેનો ટુકડો તૂટી શકે છે, અને તેને પોલિશ કે રિપેર કરવાની જરૂર પડી શકે છે.
- વિનીયર્સ – દાંતના રંગનાં પાતળાં પડ, જે દાંતની આગળની બાજુ ચોંટાડવામાં આવે છે, જેથી દાંતનો રંગ, આકાર કે લંબાઈ બદલી શકાય. વિનીયર્સ કમ્પોઝિટ કે પોર્સેલિનનાં બની શકે છે. પોર્સેલિન વિનીયર્સ માટે સામાન્ય રીતે દાંતના ઉપરના પડ (ઇનેમલ)નો પાતળો સ્તર કાઢવો પડે છે, અને આ પછી પહેલાં જેવું કરી શકાતું નથી.
- દાંતના રંગનાં ફિલિંગ અને ક્રાઉન – જૂનાં કાળાં ફિલિંગને બદલે દાંતના રંગનાં ફિલિંગ કરવાં, અથવા વધુ નુકસાન પામેલા દાંત માટે સિરામિક કે ઝિર્કોનિયાના ક્રાઉન (કેપ) વાપરવા.
જ્યારે આમાંથી ઘણી સારવારને એક જ પ્લાનમાં ભેગી કરીને ક્રમસર કરવામાં આવે, ત્યારે તેને સ્માઇલ મેકઓવર કહે છે.
દર્દીઓ સામાન્ય રીતે આ કારણોસર આવે છે
- આગળના દાંતનો ટુકડો તૂટી ગયો હોય કે દાંત થોડા તૂટેલા હોય
- દાંત પર ડાઘ હોય, દાંત પીળા પડી ગયા હોય કે બધે એકસરખો રંગ ન હોય
- આગળના દાંત વચ્ચે નાની જગ્યા (ગેપ)
- દાંત લંબાઈ કે આકારમાં થોડા એકસરખા ન હોય
- જૂનાં ફિલિંગ કે ક્રાઉન, જે કાળાં દેખાય કે હવે બાકીના દાંત સાથે મેળ ન ખાતાં હોય
- લગ્ન કે ઘરના કોઈ પ્રસંગ પહેલાં સ્મિત વધુ તાજગીભર્યું કરવું હોય
Divine Dental Care માં સારવાર કેવી રીતે થાય છે
- કન્સલ્ટેશન (પહેલી વાતચીત). તમે શું બદલવા માંગો છો તે તમે જણાવો છો. ડેન્ટિસ્ટ તમારા દાંત, પેઢાં અને બાઇટ (ઉપર-નીચેના દાંત જે રીતે મળે છે) તપાસે છે, અને ફોટા તથા એક્સ-રે લઈ શકે છે.
- પહેલાં તંદુરસ્તી. કોસ્મેટિક કામ પહેલાં કોઈ સડો કે પેઢાંનો રોગ હોય તો તેની સારવાર કરવામાં આવે છે, કારણ કે અસ્વસ્થ દાંત-પેઢાં પર કરેલી કોસ્મેટિક સારવાર બરાબર ટકતી નથી.
- વિકલ્પો અને મર્યાદાઓ. કઈ સારવાર મદદ કરી શકે, દરેકમાં શું થાય છે, તેને પછીથી પહેલાં જેવું કરી શકાય કે નહીં, અને પરિણામ સામાન્ય રીતે કેટલો સમય ટકે છે, તે ડેન્ટિસ્ટ સમજાવે છે.
- રંગ અને આકાર. બોન્ડિંગ કે વિનીયર્સ માટે રંગ તમારા દાંત સાથે મેળવવામાં આવે છે. જો તમારે વ્હાઇટનિંગ પણ કરાવવું હોય, તો સામાન્ય રીતે તે પહેલાં કરવામાં આવે છે, જેથી નવું કામ આછા થયેલા રંગ સાથે મેળવી શકાય.
- સારવાર. પસંદ કરેલી સારવાર કરવામાં આવે છે; તેમાં શું કરવાનું છે તેના આધારે એક કે વધુ મુલાકાતમાં.
- ફરી તપાસ. ડેન્ટિસ્ટ બાઇટ તપાસે છે, પરિણામ કેવું દેખાય છે અને કેવું લાગે છે તે જુએ છે, અને જરૂર હોય તો નાના ફેરફાર કરે છે.
સારવાર પછીની કાળજી અને રિકવરી
મોટા ભાગની કોસ્મેટિક સારવાર પછી સાજા થવા માટે ઓછો સમય જોઈએ છે. વ્હાઇટનિંગ પછી કે વિનીયર્સ માટે દાંત તૈયાર કર્યા પછી થોડા દિવસ દાંતમાં સેન્સિટિવિટી (ઠંડું-ગરમ લાગવું) રહી શકે છે, અને બોન્ડિંગ પછી શરૂઆતમાં દાંત બંધ કરતાં થોડું જુદું લાગી શકે છે.
પરિણામ લાંબું ટકે તે માટે દિવસમાં બે વાર બ્રશ કરો, દાંતની વચ્ચે સફાઈ કરો, અને ચા, કોફી કે પાન પછી પાણીથી કોગળા કરો. બોન્ડિંગ કે વિનીયર્સવાળા દાંતથી બરફ કે સોપારી જેવી ખૂબ કડક વસ્તુઓ ચાવવાનું કે બોટલનાં ઢાંકણાં ખોલવાનું ટાળો, અને જો તમે દાંત પીસતા હો તો ડેન્ટિસ્ટને જણાવો. નિયમિત ચેક-અપ (તપાસ)થી નાનો તૂટેલો ભાગ કે ડાઘ વહેલાં પકડાઈ જાય છે અને પોલિશ કરી શકાય છે. અંકલેશ્વરમાં કોસ્મેટિક કન્સલ્ટેશન માટે તમે અપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરી શકો છો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
કમ્પોઝિટ બોન્ડિંગ સારું કે વિનીયર્સ?
કોઈ એક વિકલ્પ બધા માટે યોગ્ય નથી. બોન્ડિંગ ઝડપથી થાય છે, સામાન્ય રીતે દાંતનો બહુ ઓછો ભાગ કાઢવો પડે છે કે બિલકુલ કાઢવો પડતો નથી, અને તેને રિપેર કરવું સહેલું છે, પણ તેના પર ડાઘ પડી શકે છે અને તેનો ટુકડો તૂટી શકે છે. પોર્સેલિન વિનીયર્સ પર સહેલાઈથી ડાઘ પડતા નથી, પણ તેમાં ઇનેમલનો થોડો ભાગ કાઢવો પડે છે. તમારા દાંત અને તમારી ઇચ્છા પ્રમાણે કયું યોગ્ય છે તે ડેન્ટિસ્ટ સમજાવશે.
શું કોસ્મેટિક સારવાર કાયમ માટે ટકે છે?
ના. વ્હાઇટનિંગની અસર ધીમે ધીમે ઓછી થાય છે, બોન્ડિંગને થોડાં વર્ષો પછી પોલિશ કે રિપેર કરવાની જરૂર પડી શકે છે, અને વિનીયર્સ તથા ક્રાઉન સમય જતાં બદલવાં પડી શકે છે. પરંતુ પોર્સેલિન વિનીયર્સ માટે કાઢેલું ઇનેમલ પાછું આવતું નથી.
શું ડેન્ટિસ્ટ ફક્ત દેખાવ સુધારવા માટે સ્વસ્થ દાંતનો ભાગ કાઢી નાખશે?
હેતુ એ જ હોય છે કે સ્વસ્થ દાંતનો બને તેટલો ઓછો ભાગ કાઢવો પડે. જ્યાં વ્હાઇટનિંગ કે બોન્ડિંગ જેવા હળવા વિકલ્પથી તમારી ઇચ્છા પૂરી થઈ શકે તેમ હોય, ત્યાં ડેન્ટિસ્ટ પહેલાં તેના વિશે વાત કરશે.
શું કોસ્મેટિક ડેન્ટિસ્ટ્રી ફક્ત યુવાનો માટે છે?
ના. કોઈ પણ ઉંમરના પુખ્ત લોકો કોસ્મેટિક સારવાર કરાવે છે, જેમ કે જૂનાં કાળાં ફિલિંગ બદલાવવા કે ઘસાયેલી કિનારીઓ રિપેર કરાવવા. ઉંમર કરતાં દાંત અને પેઢાં સ્વસ્થ હોય એ વધુ મહત્ત્વનું છે.
શું વાંકાચૂકા દાંત વિનીયર્સથી સુધારી શકાય?
થોડા આડાઅવળા દાંત ક્યારેક બોન્ડિંગ કે વિનીયર્સથી સુધારી શકાય છે, પણ બ્રેસિસ (તાર) કે અલાઇનર્સથી દાંતને ખસેડવા એ કુદરતી દાંતને વધુ સાચવતો વિકલ્પ હોઈ શકે છે. તમારા માટે શું યોગ્ય છે તે વિશે ડેન્ટિસ્ટ વાત કરશે.
દરેકના દાંત અલગ હોય છે. તમારા માટે યોગ્ય સારવાર Dr. Dhara M. Sudani તમારા દાંત તપાસે અને જરૂર હોય તો એક્સ-રે લે, પછી જ નક્કી થાય છે. આ પેજ પરની માહિતી સામાન્ય છે, નિદાન નથી.
