દાંતની મોટા ભાગની તકલીફો ચુપચાપ શરૂ થાય છે. નાનો સડો, પેઢાંની બીમારીની શરૂઆત કે ગાલની અંદરનો કોઈ ડાઘ શરૂઆતમાં ભાગ્યે જ દુખે છે. એટલે જ બધું બરાબર લાગતું હોય ત્યારે પણ નિયમિત ચેક-અપ (તપાસ) મહત્ત્વનું છે.
GIDC અંકલેશ્વરમાં સરદાર પાર્ક રોડ પર આવેલા Divine Dental Care માં ચેક-અપ એટલે ઉતાવળે નાખેલી એક નજર નહીં, પણ પૂરી તપાસ. ડેન્ટિસ્ટ (દાંતના ડૉક્ટર) તમારું આખું મોઢું જુએ છે, જે જોવા મળે તે સરળ ભાષામાં સમજાવે છે અને દરેક વિકલ્પ વિશે તમારી સાથે વાત કરે છે. તમારી સંમતિ વગર કંઈ પણ શરૂ કરવામાં આવતું નથી.
આ સારવારમાં શું થાય છે
સામાન્ય ચેક-અપમાં ફક્ત દાંત જ નહીં, તેનાથી વધુ તપાસવામાં આવે છે. ડેન્ટિસ્ટ સામાન્ય રીતે આ જુએ છે:
- દાંત – સડો, તિરાડ, ઘસારો, અને ધ્યાન આપવાની જરૂર હોય તેવાં જૂનાં ફિલિંગ કે ક્રાઉન
- પેઢાં – લોહી નીકળવું, સોજો, પેઢાં નીચે ઊતરી જવાં (રિસેશન) કે પોકેટ (દાંત અને પેઢાં વચ્ચે ઊંડી જગ્યા), જે પેઢાંની બીમારીનો સંકેત આપે છે
- બાઇટ અને જડબું – ઉપર-નીચેના દાંત કેવી રીતે મળે છે, અને જડબામાં કટ-કટ અવાજ, દાંત ઘસવાની ટેવ કે જડબાનો દુખાવો
- મોઢાના નરમ ભાગ – જીભ, ગાલ, હોઠ, તાળવું અને જીભ નીચેનો ભાગ, મોઢાના કેન્સરના સ્ક્રીનિંગના ભાગરૂપે
મોઢાના કેન્સરનું સ્ક્રીનિંગ એટલે મોઢા અને ગરદનને ઝડપથી જોવું અને હળવેથી હાથ વડે તપાસવું. ભારતમાં આ મહત્ત્વનું છે, કારણ કે અહીં મોઢાનું કેન્સર વધુ જોવા મળતાં કેન્સરમાંનું એક છે, અને કોઈ પણ સ્વરૂપમાં તમાકુ, સોપારી અને દારૂ – આ બધાથી જોખમ વધે છે. જો કંઈ અસામાન્ય દેખાય, તો ડેન્ટિસ્ટ સમજાવે છે કે તેના પર ફક્ત નજર રાખવાની છે, ફરી તપાસ માટે આવવાનું છે કે વધુ ટેસ્ટ માટે બીજે મોકલવા (રેફર કરવા) પડશે.
જરૂર હોય ત્યારે, દાંત વચ્ચે, જૂનાં ફિલિંગની નીચે અને મૂળની આસપાસ જોવા માટે ડેન્ટિસ્ટ ડિજિટલ એક્સ-રે લે છે. ક્લિનિકમાં ઓછા રેડિયેશનવાળા ડિજિટલ એક્સ-રે વપરાય છે, અને તે ફક્ત ત્યારે જ લેવામાં આવે છે જ્યારે તેનાથી નિર્ણય લેવામાં મદદ મળે. જો તમે પ્રેગ્નન્ટ (ગર્ભવતી) હો, અથવા હોવાની શક્યતા હોય, તો ડેન્ટિસ્ટને જરૂર જણાવો.
દર્દીઓ સામાન્ય રીતે આ કારણોસર આવે છે
- નિયમિત ચેક-અપ, ઘણી વાર દર છ મહિને અથવા ડેન્ટિસ્ટ કહે તે પ્રમાણે
- બ્રશ કરતી વખતે પેઢાંમાંથી લોહી નીકળવું, અથવા મોઢાની દુર્ગંધ જે જતી ન હોય
- ઠંડું, ગરમ કે ગળ્યું ખાવા-પીવાથી દાંતમાં ઝણઝણાટી (સેન્સિટિવિટી)
- મોઢામાં ચાંદું, સફેદ કે લાલ ડાઘ, અથવા ગાંઠ, જે ત્રણ અઠવાડિયામાં મટ્યું ન હોય
- તમાકુ, ગુટખા કે પાન ખાવાની ટેવ હોય અને મોઢું તપાસાવવું હોય
Divine Dental Care માં સારવાર કેવી રીતે થાય છે
- ટૂંકી વાતચીત. તમે ડેન્ટિસ્ટને તમારી કોઈ પણ ચિંતા, તમારી મેડિકલ હિસ્ટરી (અગાઉની બીમારીઓ) અને દવાઓ વિશે જણાવો છો, જેમાં લોહી પાતળું કરવાની દવા અને ડાયાબિટીસ કે હૃદયની દવાઓ પણ આવે છે.
- તપાસ. તમારા દાંત, પેઢાં, બાઇટ અને મોઢાના નરમ ભાગ તપાસવામાં આવે છે. ડેન્ટિસ્ટ જે જુએ છે તેના નજીકથી લીધેલા ફોટા તમને બતાવવા માટે ઇન્ટ્રા-ઓરલ કેમેરા (મોઢાની અંદરનો નાનો કેમેરા) અને ખુરશી પાસેની સ્ક્રીનનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
- જરૂર હોય તો એક્સ-રે. ઓછા રેડિયેશનવાળો ડિજિટલ એક્સ-રે ફક્ત ત્યારે જ લેવામાં આવે છે જ્યારે તેનાથી ઉપયોગી માહિતી મળે.
- સ્પષ્ટ સમજૂતી. ડેન્ટિસ્ટ સમજાવે છે કે શું જોવા મળ્યું, શેમાં થોડી રાહ જોઈ શકાય અને શેમાં નહીં – અને જ્યાં યોગ્ય હોય ત્યાં કોઈ વસ્તુ પર ફક્ત નજર રાખવાનો વિકલ્પ પણ.
- તમારો પ્લાન. જો દાંતના રંગનાં ફિલિંગ કે દાંતની સફાઈ અને સ્કેલિંગ જેવી સારવારની જરૂર હોય, તો તે ક્યારે કરાવવી તે તમે નક્કી કરો છો, અને તમારું આગલું ચેક-અપ ક્યારે છે તે તમને જણાવવામાં આવે છે.
સારવાર પછીની કાળજી અને રિકવરી
ચેક-અપ પછી કોઈ આરામની જરૂર પડતી નથી; તમે તરત જ જમી શકો છો અને કામ પર પાછા જઈ શકો છો. જો સાથે સફાઈ પણ કરાવી હોય, તો એક-બે દિવસ દાંતમાં સહેજ ઝણઝણાટી લાગી શકે છે.
બે વિઝિટ વચ્ચે, રોજની સાદી આદતો જ મોટા ભાગનું કામ કરે છે: ફ્લોરાઇડવાળી ટૂથપેસ્ટથી દિવસમાં બે વાર બ્રશ કરો, દિવસમાં એક વાર દાંત વચ્ચે સફાઈ કરો, ગળ્યો નાસ્તો અને ગળ્યાં પીણાં ફક્ત જમવાના સમયે જ લો, અને કોઈ પણ સ્વરૂપમાં તમાકુથી દૂર રહો. ઘરના નાના સભ્યો માટે જુઓ બાળકોના દાંતની સંભાળ. જો પેઢાંમાંથી લોહી નીકળતું હોય (જુઓ પેઢાંની સારવાર), ચાંદું મટતું ન હોય કે કોઈ દાંત દુખવા લાગે, તો નિયમિત વિઝિટની રાહ ન જુઓ – અંકલેશ્વરના ક્લિનિકમાં વહેલી અપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
મારે કેટલા સમયે દાંતનું ચેક-અપ કરાવવું જોઈએ?
ઘણા લોકો માટે દર છ મહિને ચેક-અપ સારું રહે છે, પણ યોગ્ય ગાળો તમારા દાંત, પેઢાં અને સામાન્ય તબિયત પર આધાર રાખે છે. ડેન્ટિસ્ટ તમારા માટે ઓછો કે વધુ ગાળો સૂચવી શકે છે.
શું દરેક વિઝિટમાં એક્સ-રે કરાવવો પડે?
ના. એક્સ-રે ફક્ત ત્યારે જ લેવામાં આવે છે જ્યારે ડેન્ટિસ્ટને એવું કંઈક જોવાનું હોય જે આંખથી ન તપાસી શકાય, જેમ કે દાંત વચ્ચેનો સડો કે મૂળમાં કોઈ તકલીફ.
મોઢાના કેન્સરનું સ્ક્રીનિંગ એટલે શું?
તેમાં ડાઘ, ચાંદાં કે ગાંઠ શોધવા માટે તમારી જીભ, ગાલ, પેઢાં, હોઠ, તાળવું અને ગરદનને ધ્યાનથી જોવામાં અને હળવેથી હાથ વડે તપાસવામાં આવે છે. ફક્ત સ્ક્રીનિંગથી કેન્સરનું નિદાન થઈ શકતું નથી; જો વધુ ટેસ્ટની જરૂર હોય, તો આગળ શું કરવું તે ડેન્ટિસ્ટ સમજાવશે.
શું પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન ચેક-અપ કરાવવું સલામત છે?
પ્રેગ્નન્સી (ગર્ભાવસ્થા) દરમિયાન નિયમિત ચેક-અપ સામાન્ય રીતે સલામત અને ઉપયોગી માનવામાં આવે છે, કારણ કે હોર્મોનમાં થતા ફેરફારથી પેઢાંમાંથી સહેલાઈથી લોહી નીકળી શકે છે. તમે પ્રેગ્નન્ટ છો તે ડેન્ટિસ્ટને જણાવો, જેથી એક્સ-રે અને સારવારનું આયોજન તે પ્રમાણે કરી શકાય, અને તમારા ડૉક્ટર સાથે પણ વાત કરો.
મારા દાંત દુખતા નથી. તો પણ ચેક-અપની જરૂર છે?
હા. સડો અને પેઢાંની બીમારી શરૂઆતમાં ઘણી વાર કોઈ દુખાવો કરતાં નથી, અને ત્યારે જ પકડાઈ જાય તો સામાન્ય રીતે સારવાર સરળ રહે છે.
દરેકના દાંત અલગ હોય છે. તમારા માટે યોગ્ય સારવાર Dr. Dhara M. Sudani તમારા દાંત તપાસે અને જરૂર હોય તો એક્સ-રે લે, પછી જ નક્કી થાય છે. આ પેજ પરની માહિતી સામાન્ય છે, નિદાન નથી.
