અક્કલ દાઢ એ સૌથી છેલ્લે આવતી દાઢ છે, જે સામાન્ય રીતે ટીનેજનાં છેલ્લાં વર્ષોથી લઈને પચીસેક વર્ષની ઉંમર સુધીમાં આવે છે. ઘણા લોકોને તેનાથી કોઈ તકલીફ થતી નથી. બીજા કેટલાક લોકોમાં જડબામાં પૂરતી જગ્યા હોતી નથી, એટલે અક્કલ દાઢ ફક્ત થોડી જ બહાર આવે છે, ત્રાંસી આવે છે, અથવા પેઢાં કે હાડકાં નીચે જ ફસાયેલી રહે છે. તેને ઇમ્પેક્ટેડ (ફસાયેલી) અક્કલ દાઢ કહે છે.
અક્કલ દાઢ છે એટલે જ તેને કાઢવી પડે એવું નથી. અંકલેશ્વરના Divine Dental Care માં ડેન્ટિસ્ટ (દાંતના ડૉક્ટર) પહેલાં તપાસ અને એક્સ-રેથી દાઢની સ્થિતિ જુએ છે, શું થઈ રહ્યું છે તે સમજાવે છે, અને કંઈ પણ નક્કી કરતાં પહેલાં તમારા વિકલ્પો વિશે તમારી સાથે વિગતે વાત કરે છે.
આ સારવારમાં શું થાય છે
એક્સ-રેમાં દેખાય છે કે અક્કલ દાઢ કઈ સ્થિતિમાં છે, તેનાં મૂળનો આકાર કેવો છે, અને તે નીચેના જડબાની નસ કે ઉપરના દાંતની ઉપર આવેલા સાઇનસની કેટલી નજીક છે. એક્સ-રેમાં જે દેખાય તેના આધારે ડેન્ટિસ્ટ આમાંથી કંઈક સૂચવી શકે છે:
- દાઢ પર નજર રાખવી, જો તે કોઈ તકલીફ ન કરતી હોય
- પેઢાંના ઇન્ફેક્શન (ચેપ)ની સારવાર, જ્યારે દાઢ થોડી જ બહાર આવી હોય અને તેની આસપાસ ઇન્ફેક્શન હોય
- દાઢ કાઢવી, લોકલ એનેસ્થેસિયા (ઇન્જેક્શનથી ભાગ સુન્ન કરવો) આપીને, જો દાઢ સુધી સહેલાઈથી પહોંચી શકાય તેમ હોય
- સર્જરીથી દાઢ કાઢવી, જેમાં પેઢાં પર નાનો કાપો મૂકવો પડે છે, અને ક્યારેક થોડું હાડકું કાઢવું પડે છે કે દાઢના ટુકડા કરીને કાઢવી પડે છે
જો દાઢ અઘરી સ્થિતિમાં હોય, જેમ કે હાડકાંમાં ઊંડે હોય કે નસની ખૂબ નજીક હોય, તો ડેન્ટિસ્ટ વિકલ્પો સમજાવશે, જેમાં વધુ સ્કેન કરાવવો કે ઓરલ સર્જન (મોઢાના સર્જન)ને બતાવવું પણ હોઈ શકે છે.
દાઢ કઢાવતાં પહેલાં ડેન્ટિસ્ટને તમારી દવાઓ અને બીમારીઓ વિશે જણાવો, જેમાં લોહી પાતળું કરવાની દવા, ડાયાબિટીસ અને પ્રેગ્નન્સી (ગર્ભાવસ્થા) પણ સામેલ છે. જો અક્કલ દાઢ તમને તકલીફ આપતી હોય, તો તપાસ માટે અપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરો.
દર્દીઓ સામાન્ય રીતે આ કારણોસર આવે છે
- મોઢાની પાછળની બાજુ દુખાવો કે સોજો, જે થોડા થોડા સમયે આવે અને જાય
- થોડી જ બહાર આવેલી દાઢ ઉપરનું પેઢું સૂજી જવું અને દુખવું (પેરિકોરોનાઇટિસ), ક્યારેક મોઢામાં ખરાબ સ્વાદ સાથે
- મોઢું પૂરું ખોલવામાં તકલીફ
- છેલ્લા દાંતની પાછળ ખોરાક ફસાવો, જેનાથી અક્કલ દાઢમાં કે તેની આગળના દાંતમાં સડો થાય
- એક્સ-રેમાં દાઢની આસપાસ દેખાતી સિસ્ટ (પ્રવાહી ભરેલી કોથળી) કે બીજો કોઈ ફેરફાર
Divine Dental Care માં સારવાર કેવી રીતે થાય છે
- તપાસ. ડેન્ટિસ્ટ દાઢ અને તેની આસપાસનું પેઢું તપાસે છે, અને તમારી તકલીફ તથા મેડિકલ હિસ્ટરી (તબિયતની અગાઉની વિગતો) વિશે પૂછે છે.
- એક્સ-રેથી તપાસ. ઓછા રેડિયેશનવાળો ડિજિટલ એક્સ-રે લેવામાં આવે છે. જો જડબાનો મોટો ભાગ જોવાની (જેમ કે પેનોરેમિક એક્સ-રે) કે 3D સ્કેનની જરૂર હોય, તો તે ક્યાં થઈ શકે તે ડેન્ટિસ્ટ તમને જણાવશે.
- વિકલ્પોની સમજૂતી. દાઢ પર નજર રાખવી, તેની સારવાર કરવી કે તેને કાઢવી, તેનાં શક્ય જોખમો અને રુઝ કેવી રીતે આવશે, અને ઓરલ સર્જનને બતાવવું યોગ્ય છે કે નહીં, તે તમને કહેવામાં આવે છે.
- પહેલાં ઇન્ફેક્શનની સારવાર. પેઢાંમાં વધુ ઇન્ફેક્શન હોય તો દાઢ કાઢતાં પહેલાં તેની સારવાર કરવામાં આવી શકે છે. કોઈ દવાની જરૂર છે કે નહીં તે ડેન્ટિસ્ટ નક્કી કરશે.
- દાઢ કાઢવી. જો દાઢ ક્લિનિકમાં કાઢવાની હોય, તો લોકલ એનેસ્થેસિયાથી તે ભાગ સુન્ન કરીને દાઢ કાઢવામાં આવે છે, અને જરૂર હોય તો ટાંકા લેવામાં આવે છે.
સારવાર પછીની કાળજી અને રિકવરી
સાદો દાંત કાઢવા કરતાં સામાન્ય રીતે આમાં રુઝ આવતાં થોડો વધુ સમય લાગે છે. સોજો અને જડબું જકડાઈ જવું સામાન્ય છે, અને તે ઘણી વાર બીજા કે ત્રીજા દિવસની આસપાસ સૌથી વધુ હોય છે. કપડામાં લપેટેલો કોલ્ડ પેક (બરફનો શેક) થોડી થોડી વાર ગાલ પર રાખવાથી રાહત મળી શકે છે.
કોઈ પણ દાંત કઢાવ્યા પછી પહેલા દિવસે જે નિયમો પાળવાના હોય છે, તે જ પાળો: કહ્યા પ્રમાણે ગોઝ (જાળીવાળો પાટો) દાંત વચ્ચે દબાવી રાખો, પહેલા દિવસે કોગળા ન કરો, ન થૂંકો, ધૂમ્રપાન ન કરો કે સ્ટ્રો ન વાપરો, અને નરમ ખોરાક ખાઓ. દુખાવા માટે ફક્ત એ જ દવા લો જે તમારા ડૉક્ટર કે ફાર્માસિસ્ટ (કેમિસ્ટ) તમારા માટે સલામત હોવાનું કહે. ઘણા લોકોને એક-બે દિવસ આરામની જરૂર પડે છે, અને સર્જરીથી દાઢ કાઢી હોય તો ક્યારેક વધુ.
જો થોડા દિવસ પછી દુખાવો વધે, અથવા એનેસ્થેસિયાની અસર ઊતરી જવી જોઈએ તેના ઘણા સમય પછી પણ હોઠ કે જીભ સુન્ન રહે, તો ક્લિનિકનો સંપર્ક કરો. જો લોહી ખૂબ વધારે નીકળે અને બંધ ન થાય, સોજો આંખ કે ગરદન સુધી ફેલાય, તમને ખૂબ તાવ આવે, અથવા શ્વાસ લેવામાં કે ગળવામાં તકલીફ થાય, તો હોસ્પિટલના ઇમરજન્સી વિભાગમાં જાઓ. વધુ માહિતી માટે ઇમરજન્સી ડેન્ટલ કેર જુઓ.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
શું બધી અક્કલ દાઢ કઢાવવી પડે?
ના. જે અક્કલ દાઢ સ્વસ્થ હોય, કોઈ તકલીફ ન કરતી હોય અને બરાબર સાફ થઈ શકતી હોય, તેને સામાન્ય રીતે એમ જ રહેવા દેવામાં આવે છે.
શું મારી અક્કલ દાઢ અંકલેશ્વરના ક્લિનિકમાં કાઢી શકાય?
ઘણી અક્કલ દાઢ ડેન્ટલ ક્લિનિકમાં લોકલ એનેસ્થેસિયા આપીને કાઢી શકાય છે. જો એક્સ-રેમાં દાઢ અઘરી સ્થિતિમાં દેખાય, તો ડેન્ટિસ્ટ વિકલ્પો સમજાવશે, જેમાં ઓરલ સર્જનને બતાવવું પણ હોઈ શકે છે.
અક્કલ દાઢ કઢાવવામાં શું જોખમ હોય છે?
થોડા સમય માટે સોજો અને જડબું જકડાઈ જવા ઉપરાંત, શક્ય જોખમોમાં ડ્રાય સૉકેટ, ઇન્ફેક્શન, અને ભાગ્યે જ, જો નસને અસર થાય તો હોઠ, હડપચી કે જીભ સુન્ન થઈ જવાનો સમાવેશ થાય છે; આ સામાન્ય રીતે સમય જતાં સુધરે છે, પણ ક્યારેક લાંબા સમય સુધી રહી શકે છે.
મારી અક્કલ દાઢની આસપાસનું પેઢું વારંવાર કેમ સૂજી જાય છે?
થોડી જ બહાર આવેલી અક્કલ દાઢ પર પેઢાંનું એક પડ (ફ્લેપ) રહી જાય છે, જેની નીચે ખોરાક અને બેક્ટેરિયા ભેગા થાય છે, અને તેનાથી વારંવાર ઇન્ફેક્શન થાય છે, જેને પેરિકોરોનાઇટિસ કહે છે. તે ભાગ ચોખ્ખો રાખવાથી ફાયદો થાય છે, પણ જો તકલીફ વારંવાર પાછી આવે, તો દાઢ કઢાવવાની સલાહ આપવામાં આવી શકે છે.
દરેકના દાંત અલગ હોય છે. તમારા માટે યોગ્ય સારવાર Dr. Dhara M. Sudani તમારા દાંત તપાસે અને જરૂર હોય તો એક્સ-રે લે, પછી જ નક્કી થાય છે. આ પેજ પરની માહિતી સામાન્ય છે, નિદાન નથી.
