બાળકોમાં દાંતનો સડો આરોગ્યની સૌથી સામાન્ય તકલીફોમાંની એક છે. દૂધિયા દાંતનું ઇનેમલ (દાંતનું ઉપરનું સખત પડ) પાકા દાંત કરતાં પાતળું હોય છે, તેથી નાનો સડો વધુ ઝડપથી વધી શકે છે, અને ઘણા સડામાં શરૂઆતમાં કોઈ દુખાવો થતો નથી. ઘણી વાર માતા-પિતાને ત્યારે જ ખબર પડે છે, જ્યારે કાળો ડાઘ કે કાણું દેખાય અથવા બાળક દુખાવાની ફરિયાદ કરે.
ફિલિંગ (દાંત ભરાવવો) સડાવાળા દાંતને રિપેર કરે છે. દાંતનો સડેલો ભાગ કાઢીને તે જગ્યા ભરી દેવામાં આવે છે, જેથી દાંત ફરી રોજની જેમ વાપરી શકાય. અંકલેશ્વરના Divine Dental Care માં ડેન્ટિસ્ટ (દાંતના ડૉક્ટર) દાંત તપાસે છે, દાંતને શું જોઈએ છે અને કેમ તે તમને સમજાવે છે, અને તમારા બાળક માટે વિઝિટ બને તેટલી શાંત અને સરળ રાખે છે.
આ સારવારમાં શું થાય છે
ક્લિનિકમાં ફિલિંગ દાંતના રંગનાં હોય છે, તેથી તે તમારા બાળકના દાંત સાથે ભળી જાય છે. તે આ દાંતમાં કરવામાં આવે છે:
- દૂધિયા દાંત, જેની બાળકોને ઘણાં વર્ષો સુધી જરૂર હોય છે – પાછળના કેટલાક દૂધિયા દાંત લગભગ 10 થી 12 વર્ષની ઉંમર સુધી રહે છે
- નવા પાકા દાંત, જેમ કે લગભગ 6 વર્ષની ઉંમરે આવતી પહેલી પાકી દાઢ. ઘણાં માતા-પિતા તેને દૂધિયા દાંત સમજે છે, કારણ કે તે આવે તે પહેલાં કોઈ દાંત પડતો નથી.
સડાની દરેક શરૂઆતની નિશાનીમાં ફિલિંગની જરૂર નથી હોતી. ચોક જેવા સફેદ ડાઘને ક્યારેક વધુ સારી રીતે બ્રશ કરવાથી, ફ્લોરાઇડવાળી ટૂથપેસ્ટથી અને ગળ્યો નાસ્તો ઓછો કરવાથી આગળ વધતો અટકાવી શકાય છે; ડેન્ટિસ્ટ ફ્લોરાઇડ લગાવીને તેના પર નજર રાખવાનું સૂચવી શકે છે. જો પાછળના દૂધિયા દાંતમાં મોટો સડો હોય, તો મોટા ફિલિંગ કરતાં સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ક્રાઉન તેને વધુ સારી રીતે સુરક્ષિત રાખી શકે છે. જો સડો નસ સુધી પહોંચી ગયો હોય, તો પહેલાં પલ્પેક્ટોમી જેવી નસની સારવારની જરૂર પડી શકે છે.
સડાની નિશાનીઓ અને ફિલિંગની સલાહ ક્યારે અપાય છે
આનું ધ્યાન રાખો:
- દાંત પર ચોક જેવા સફેદ ધાબા, અથવા બ્રાઉન કે કાળા ડાઘ
- દેખાતું કાણું, અથવા એક જ જગ્યાએ વારંવાર ખોરાક ફસાઈ જવો
- ગળ્યું, ઠંડું કે ગરમ ખાવા-પીવાથી દાંતમાં સેન્સિટિવિટી (ઝણઝણાટી) કે દુખાવો
- તમારું બાળક એક બાજુથી ચાવવાનું ટાળે કે અમુક ખોરાક ખાવાની ના પાડે
સામાન્ય રીતે ફિલિંગની સલાહ ત્યારે આપવામાં આવે છે, જ્યારે સડાથી દાંતમાં કાણું પડી ગયું હોય પણ સડો નસ સુધી ન પહોંચ્યો હોય. ઘણા સડા ફક્ત બાળકોના દાંતના ચેક-અપ દરમિયાન જ પકડાય છે. રાત્રે બાળકની ઊંઘ ઉડાડી દે તેવો દુખાવો, સોજો, અથવા પેઢાં પર ફોલ્લી જેવો નાનો ઉભાર એનો અર્થ હોઈ શકે કે સડો વધુ ઊંડે પહોંચી ગયો છે – જલદી ક્લિનિકનો સંપર્ક કરો. જો સોજો આંખ કે ગરદન તરફ ફેલાય, અથવા તમારા બાળકને ખૂબ તાવ આવે કે શ્વાસ લેવામાં કે ગળવામાં તકલીફ થાય, તો તરત જ હોસ્પિટલના ઇમરજન્સી વિભાગમાં જાઓ – જુઓ ઇમરજન્સી ડેન્ટલ કેર.
દૂધિયા દાંત અને નવા પાકા દાંતમાં ફિલિંગના ફાયદા
કેટલાંક માતા-પિતાને થાય છે કે દૂધિયો દાંત આમ પણ પડી જવાનો છે, તો તેમાં ફિલિંગની શી જરૂર. સડાની વહેલી સારવાર:
- દુખાવો અને ઇન્ફેક્શન (ચેપ) અટકાવવામાં મદદ કરે છે – સારવાર વગરનો સડો નસ સુધી પહોંચીને દાંતનો દુખાવો, સોજો કે પરુનો ફોલ્લો (એબ્સેસ) કરી શકે છે, અને નીચે વિકસી રહેલા પાકા દાંત પર અસર કરી શકે છે
- તમારા બાળકને બરાબર ચાવવા અને ખાવામાં મદદ કરે છે – દુખતા દાંતને કારણે બાળક ખાવાનું ટાળી શકે છે
- સ્પષ્ટ બોલવામાં સહાય કરે છે – દૂધિયા દાંત, ખાસ કરીને આગળના દાંત, બાળકોને અવાજ અને શબ્દો બોલવામાં મદદ કરે છે
- પાકા દાંત માટે જગ્યા સાચવી રાખવામાં મદદ કરે છે – જો દૂધિયો દાંત વહેલો પડી જાય, તો બાજુના દાંત ખાલી જગ્યામાં ખસી શકે છે અને પાકો દાંત આડોઅવળો આવી શકે છે
- નવા પાકા દાંતને સુરક્ષિત રાખે છે, જેને આખી જિંદગી ટકવાનું હોય છે
તમારા બાળકને વિઝિટ માટે તૈયાર કરવું
વિઝિટ વિશે શાંતિથી અને સારી રીતે વાત કરો – ઉદાહરણ તરીકે, કે ડેન્ટિસ્ટ "દાંત સાફ કરીને તેને ફરી મજબૂત બનાવશે". "દુખશે", "ઇન્જેક્શન" કે "ડ્રિલ" જેવા શબ્દો ટાળો, અને બાળકને ક્યારેય ડેન્ટિસ્ટના નામે ડરાવશો નહીં. વિઝિટ પહેલાં બાળકને હળવો ખોરાક આપો, કારણ કે લોકલ એનેસ્થેસિયા (ઇન્જેક્શનથી ભાગ સુન્ન કરવો) પછી સુન્નપણું ઊતરી ન જાય ત્યાં સુધી તેણે કંઈ ખાવું ન જોઈએ. વિઝિટ દરમિયાન તમે તમારા બાળક સાથે રહી શકો છો.
Divine Dental Care માં સારવાર કેવી રીતે થાય છે
- ચેક-અપ, અને જરૂર હોય તો એક્સ-રે. ડેન્ટિસ્ટ દાંત જુએ છે અને જરૂર હોય તો સડો કેટલો ઊંડો છે તે જોવા ઓછા રેડિયેશનવાળો ડિજિટલ એક્સ-રે લે છે.
- તમને સમજૂતી. શું જોવા મળ્યું, ફિલિંગ યોગ્ય વિકલ્પ છે કે નહીં, અને બીજા વિકલ્પો શું છે, તે તમને જણાવવામાં આવે છે.
- તમારું બાળક આરામથી રહે તે માટે મદદ. દરેક પગલું સાદા શબ્દોમાં સમજાવવામાં આવે છે. જો ઘણા દાંતની સારવાર કરવાની હોય, તો સારવારને નાની નાની વિઝિટમાં વહેંચી શકાય છે.
- સુન્ન કરવું. મોટા ભાગનાં ફિલિંગમાં લોકલ એનેસ્થેસિયાની જરૂર પડે છે. ખૂબ નાનાં ફિલિંગમાં ક્યારેક તેની જરૂર પડતી નથી; ડેન્ટિસ્ટ તમારી સાથે આ વિશે વાત કરશે.
- સડો કાઢવો. સડો હળવેથી કાઢવામાં આવે છે અને દાંત સાફ કરવામાં આવે છે.
- ફિલિંગ મૂકવું. દાંતના રંગનું ફિલિંગ મૂકીને કડક કરવામાં આવે છે, ઘણી વાર ક્યોરિંગ લાઇટથી, અને પછી તમારા બાળકના બાઇટ (ઉપર-નીચેના દાંત જે રીતે મળે છે) પ્રમાણે આકાર આપીને પોલિશ કરવામાં આવે છે.
સારવાર પછીની કાળજી અને ઘર માટે ટિપ્સ
લોકલ એનેસ્થેસિયા પછી થોડા કલાક હોઠ, ગાલ અને જીભ સુન્ન રહી શકે છે. બાળક તેને કરડે કે ચાવે નહીં તેનું ધ્યાન રાખો, અને સુન્નપણું ઊતરી જાય પછી નરમ ખોરાક આપો. થોડા દિવસ હળવી સેન્સિટિવિટી રહેવી સામાન્ય છે અને સામાન્ય રીતે મટી જાય છે. જો તમારા બાળકને દુખાવાની દવાની જરૂર હોય, તો ફક્ત એ જ દવા આપો જે તમારા ડૉક્ટર કે ફાર્માસિસ્ટ તેની ઉંમર અને વજન માટે સલામત કહે. જો ફિલિંગ ઊંચું લાગે કે નીકળી જાય, અથવા દુખાવો ચાલુ રહે કે રાત્રે બાળકની ઊંઘ ઉડાડી દે, તો ક્લિનિકનો સંપર્ક કરો.
નવો સડો અટકાવવા માટે:
- દિવસમાં બે વાર ફ્લોરાઇડવાળી ટૂથપેસ્ટથી બ્રશ કરો, જેમાં એક વાર રાત્રે સૂતાં પહેલાં: ત્રણ વર્ષથી નાનાં બાળકો માટે ચોખાના દાણા જેટલી જરાક, અને ત્રણ વર્ષ કે તેથી મોટાં બાળકો માટે વટાણાના દાણા જેટલી.
- બ્રશ કર્યા પછી ટૂથપેસ્ટ થૂંકી નાખો, પણ પાણીથી કોગળા ન કરો, જેથી ફ્લોરાઇડ પોતાનું કામ કરતું રહે.
- મીઠાઈ, ચોકલેટ, બિસ્કિટ અને ગળ્યાં પીણાં ફક્ત જમવાના સમયે જ આપો – બાળક કેટલી વાર ગળ્યું ખાય છે તે મહત્ત્વનું છે, ફક્ત કેટલું ખાય છે તે નહીં.
- જમવાના સમય સિવાય વચ્ચે પાણી કે સાદું (ખાંડ વગરનું) દૂધ આપો, અને નાસ્તામાં તાજાં ફળ કે શાકભાજી આપો.
- પાછળના દાંત માટે પિટ અને ફિશર સીલન્ટ વિશે ડેન્ટિસ્ટને પૂછો.
જો તમને કાળો ડાઘ દેખાય કે તમારું બાળક દાંતના દુખાવાની ફરિયાદ કરે, તો અંકલેશ્વરના ક્લિનિકમાં અપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
શું ફિલિંગ વખતે મારા બાળકને દુખાવો થશે?
સામાન્ય રીતે દાંત પહેલાં સુન્ન કરવામાં આવે છે, તેથી મોટા ભાગનાં બાળકોને દુખાવાને બદલે દબાણ અને ધ્રુજારી (વાઇબ્રેશન) જેવું લાગે છે. ડેન્ટિસ્ટ દરેક પગલું સમજાવે છે અને જો બાળકને તકલીફ જેવું લાગે તો થોડી વાર અટકી શકે છે.
શું દૂધિયા દાંતનો સડો દાંત પડી જાય ત્યાં સુધી એમ જ રહેવા દઈ શકાય?
ક્યારેક, જો દાંત પડવાની તૈયારીમાં હોય અને સડો નાનો હોય અને કોઈ તકલીફ ન કરતો હોય, તો ડેન્ટિસ્ટ તેના પર નજર રાખવાનું સૂચવી શકે છે. પણ ઘણી વાર દાંતને પડવામાં હજુ વર્ષો બાકી હોય છે, અને ત્યારે સારવાર કરાવવી સામાન્ય રીતે વધુ સલામત વિકલ્પ છે.
મારા બાળકનું ફિલિંગ કેટલો સમય ટકશે?
દૂધિયા દાંતનું ફિલિંગ ફક્ત દાંત કુદરતી રીતે પડે ત્યાં સુધી ટકે તે જરૂરી છે, અને ઘણાં ફિલિંગ એટલો સમય ટકે પણ છે. પાકા દાંતનાં ફિલિંગ ઘણી વાર ઘણાં વર્ષો સુધી ટકે છે. બધાં ફિલિંગની જેમ, તે ઘસાઈ કે તૂટી શકે છે, તેથી નિયમિત ચેક-અપ મહત્ત્વનાં છે.
મારું બાળક બ્રશ કરે છે, છતાં તેને સડો કેમ થાય છે?
વારંવાર નાસ્તો કરવો, ચીકણી મીઠાઈ, ગળ્યાં પીણાં અને રાત્રે બ્રશ ન કરવું – આ બધાથી જોખમ વધે છે, અને પાછળના દાંતના ઊંડા ખાંચા સાફ કરવા મુશ્કેલ હોય છે. ડેન્ટિસ્ટ તમારું બાળક કેવી રીતે બ્રશ કરે છે તે જોઈ શકે છે અને ફેરફાર સૂચવી શકે છે.
દરેકના દાંત અલગ હોય છે. તમારા માટે યોગ્ય સારવાર Dr. Dhara M. Sudani તમારા દાંત તપાસે અને જરૂર હોય તો એક્સ-રે લે, પછી જ નક્કી થાય છે. આ પેજ પરની માહિતી સામાન્ય છે, નિદાન નથી.
