દાંતની કેટલીક સારવારમાં નાની સર્જરીની જરૂર પડે છે, જેમ કે દાંત પેઢાંની લાઇન પાસેથી તૂટી ગયો હોય કે પેઢાં નીચે ફસાયેલો હોય, અથવા પેઢાંની તકલીફ ફક્ત સફાઈથી મટી ન હોય. માઇનર ઓરલ સર્જરી (મોઢાની નાની સર્જરી)માં આવી સારવાર આવે છે, જે લોકલ એનેસ્થેસિયા (ઇન્જેક્શનથી ભાગ સુન્ન કરવો) આપીને ડેન્ટલ ચેરમાં જ કરવામાં આવે છે.
અંકલેશ્વરના Divine Dental Care માં સર્જરીથી દાંત કાઢવો અને પેઢાંની સર્જરી જેવી નાની સર્જરી ક્લિનિકમાં જ ડેન્ટિસ્ટ (દાંતના ડૉક્ટર) કરે છે, અને સાથે પછીની કાળજીની સ્પષ્ટ સલાહ આપવામાં આવે છે. અઘરા કેસમાં દર્દીને ઓરલ એન્ડ મેક્સિલોફેશિયલ સર્જન (મોઢા અને જડબાના સર્જન) પાસે કે હોસ્પિટલમાં મોકલવામાં (રેફર કરવામાં) આવે છે.
મોઢાની નાની સર્જરીમાં શું આવે છે
- સર્જરીથી દાંત કાઢવો – જે દાંત પેઢાંની લાઇન પાસેથી કે તેની નીચેથી તૂટી ગયો હોય, જેનાં મૂળ વાંકાં હોય કે જે પૂરો બહાર આવ્યો ન હોય, અથવા મૂળનો કોઈ ટુકડો અંદર રહી ગયો હોય, તે માટે. ડેન્ટિસ્ટ પેઢાં પર નાનો કાપો મૂકે છે, ક્યારેક થોડું હાડકું કાઢે છે કે દાંતના ટુકડા કરે છે, અને પછી ટાંકા લઈને તે ભાગ બંધ કરે છે. જુઓ દાંત કઢાવવો.
- અક્કલ દાઢ કઢાવવી – જે અક્કલ દાઢ વારંવાર દુખાવો કે ઇન્ફેક્શન (ચેપ) કરતી હોય અને ક્લિનિકમાં સલામત રીતે તેના સુધી પહોંચી શકાય તેમ હોય, તે માટે. જુઓ અક્કલ દાઢ કઢાવવી.
- પેઢાંની સર્જરી – ડીપ ક્લીનિંગ પછી પણ ઊંડાં પોકેટ (દાંત અને પેઢાં વચ્ચે ઊંડી જગ્યા) રહી જાય, તો મૂળ બરાબર સાફ થઈ શકે તે માટે નાની સર્જરીની સલાહ આપવામાં આવી શકે છે. જુઓ પેઢાંની સારવાર.
તમને ક્યારે બીજે મોકલવામાં (રેફર કરવામાં) આવી શકે
તમને ઓરલ એન્ડ મેક્સિલોફેશિયલ સર્જન (મોઢા અને જડબાના સર્જન) પાસે કે હોસ્પિટલમાં મોકલવામાં આવી શકે છે, જેમ કે જ્યારે:
- દાંત હાડકાંમાં ઊંડે હોય, અથવા નીચેના જડબાની નસ કે ઉપરના દાંતની ઉપર આવેલા સાઇનસની ખૂબ નજીક હોય
- એક્સ-રે કે સ્કેનમાં સિસ્ટ (પ્રવાહી ભરેલી કોથળી) કે બીજો કોઈ ફેરફાર દેખાય, જેના માટે સ્પેશિયાલિસ્ટની સારવાર જરૂરી હોય
- કોઈ ગાંઠ, ડાઘ કે ચાંદાની બાયોપ્સી કરવાની જરૂર હોય (જુઓ મોઢાના કેન્સરનું સ્ક્રીનિંગ)
- સારવાર માટે જનરલ એનેસ્થેસિયા (દર્દીને બેભાન કરીને થતી સર્જરી)ની જરૂર હોય, અથવા લોહી બંધ ન થવાની બીમારી જેવી કોઈ તબીબી સ્થિતિને કારણે સર્જરી હોસ્પિટલમાં કરવી વધુ સલામત હોય
- ચહેરા કે જડબામાં ઈજા થઈ હોય – તરત જ હોસ્પિટલના ઇમરજન્સી વિભાગમાં જાઓ
Divine Dental Care માં સારવાર કેવી રીતે થાય છે
- તપાસ. ડેન્ટિસ્ટ તે ભાગ તપાસે છે અને ઓછા રેડિયેશનવાળો ડિજિટલ એક્સ-રે લે છે. જો જડબાનો મોટો ભાગ દેખાય તેવો એક્સ-રે કે 3D સ્કેન જરૂરી હોય, તો તે ક્યાં કરાવવો તે તમને જણાવવામાં આવે છે.
- તમારી તબિયત અને દવાઓ. ડેન્ટિસ્ટને તમારી દવાઓ અને બીમારીઓ વિશે જણાવો, ખાસ કરીને લોહી પાતળું કરવાની દવા, ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હૃદયની તકલીફ, હાડકાં મજબૂત કરવાની દવા અને પ્રેગ્નન્સી (ગર્ભાવસ્થા). કોઈ પણ દવા જાતે બંધ ન કરો.
- સમજૂતી અને તમારી સંમતિ. આ સર્જરીની સલાહ કેમ આપવામાં આવે છે, તેનાં જોખમો, રુઝ કેવી રીતે આવશે અને બીજા કયા વિકલ્પો છે, તે તમને જણાવવામાં આવે છે. આગળ કેવી રીતે વધવું તે તમે નક્કી કરો છો.
- લોકલ એનેસ્થેસિયા. શરૂ કરતાં પહેલાં તે ભાગ સુન્ન કરીને ચકાસવામાં આવે છે. તમને દબાણ લાગવું જોઈએ, પણ તીવ્ર દુખાવો નહીં; જો દુખાવો થાય, તો ડેન્ટિસ્ટને કહો.
- સર્જરી. દાંત કાઢવામાં આવે છે અથવા પેઢાંની સારવાર કરવામાં આવે છે, અને જરૂર હોય તો ટાંકા લેવામાં આવે છે. પછી લોહીનો ગઠ્ઠો (ક્લોટ) બને તે માટે તમને ગોઝ (જાળીવાળો પાટો) દાંત વચ્ચે દબાવી રાખવાનું કહેવામાં આવે છે, અને પછીની કાળજી માટે સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપવામાં આવે છે.
- ફરી તપાસ. ફોલો-અપ મુલાકાતમાં રુઝ કેવી આવી છે તે તપાસવામાં આવે છે, અને જે ટાંકા જાતે ઓગળી જતા ન હોય તે કાઢવામાં આવે છે.
સારવાર પછીની કાળજી અને રિકવરી
થોડું દુખવું, સોજો અને જડબું જકડાઈ જવું સામાન્ય છે, અને સોજો ઘણી વાર બીજા કે ત્રીજા દિવસની આસપાસ સૌથી વધુ હોય છે. પહેલા દિવસે:
- ડેન્ટિસ્ટ કહે તેટલા સમય સુધી ગોઝ દાંત વચ્ચે દબાવી રાખો. જો તે ભાગમાંથી ફરી લોહી નીકળે, તો ચોખ્ખા ગોઝ કે કપડાનો ટુકડો વાળીને તેના પર મૂકો અને લગભગ 20 મિનિટ સુધી જોરથી દબાવી રાખો.
- કોગળા ન કરો, જોરથી ન થૂંકો, ધૂમ્રપાન ન કરો, તમાકુ ન ચાવો અને સ્ટ્રોથી ન પીઓ, કારણ કે તેનાથી લોહીનો ગઠ્ઠો ખસી શકે છે.
- નરમ અને હૂંફાળો ખોરાક ખાઓ અને બીજી બાજુથી ચાવો. ભાગ સુન્ન હોય ત્યાં સુધી ગરમ પીણાં ન પીઓ.
- સોજામાં રાહત માટે કપડામાં લપેટેલો કોલ્ડ પેક (બરફનો શેક) થોડી થોડી વાર ગાલ પર રાખો.
- આરામ કરો, અને ભારે વજન ઊંચકવાનું અને સખત કસરત કરવાનું ટાળો.
બીજા દિવસથી, ડેન્ટિસ્ટની સલાહ પ્રમાણે જમ્યા પછી હૂંફાળા મીઠાના પાણીથી હળવા કોગળા કરો, અને બાકીના દાંત ધ્યાનથી બ્રશ કરવાનું ચાલુ રાખો. દુખાવા માટે ફક્ત એ જ દવા લો જે તમારા ડૉક્ટર કે ફાર્માસિસ્ટ (કેમિસ્ટ) તમારા માટે સલામત હોવાનું કહે, અને ડેન્ટિસ્ટે લખી આપેલી કોઈ પણ દવા બરાબર તેમના કહ્યા પ્રમાણે જ લો. પેઢાંની સર્જરી પછી, તે ભાગ કેવી રીતે સાફ કરવો તેની ખાસ સૂચનાઓ તમને આપવામાં આવશે.
જો બે-ત્રણ દિવસ પછી દુખાવો ઓછો થવાને બદલે વધે (આ ડ્રાય સૉકેટની નિશાની હોઈ શકે છે), અથવા એનેસ્થેસિયાની અસર ઊતરી જવી જોઈએ તેના ઘણા સમય પછી પણ હોઠ, હડપચી કે જીભ સુન્ન રહે, તો ક્લિનિકનો સંપર્ક કરો. જો લોહી ખૂબ વધારે નીકળે અને બંધ ન થાય, સોજો આંખ કે ગરદન તરફ ફેલાય, તમને ખૂબ તાવ આવે, અથવા શ્વાસ લેવામાં કે ગળવામાં તકલીફ થાય, તો હોસ્પિટલના ઇમરજન્સી વિભાગમાં જાઓ. જુઓ ઇમરજન્સી ડેન્ટલ કેર. દાંત કે પેઢાંની તકલીફ તપાસાવવા માટે અંકલેશ્વરના ક્લિનિકમાં અપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
ક્લિનિકમાં મોઢાની નાની સર્જરી કોણ કરે છે?
નાની સર્જરી ક્લિનિકમાં ડેન્ટિસ્ટ લોકલ એનેસ્થેસિયા આપીને કરે છે. અઘરા કેસ, જેમ કે હાડકાંમાં ઊંડે આવેલો કે નસની ખૂબ નજીક આવેલો દાંત, ઓરલ એન્ડ મેક્સિલોફેશિયલ સર્જન (મોઢા અને જડબાના સર્જન) પાસે કે હોસ્પિટલમાં મોકલવામાં (રેફર કરવામાં) આવે છે.
રુઝ આવતાં કેટલો સમય લાગે છે?
સોજો અને જડબું જકડાઈ જવું ઘણી વાર લગભગ એક અઠવાડિયામાં ઓછું થઈ જાય છે, સર્જરીથી દાંત કાઢ્યો હોય તો ક્યારેક વધુ સમય લાગે છે. પેઢું સામાન્ય રીતે થોડાં અઠવાડિયાંમાં ઉપરથી રુઝાઈ જાય છે.
તેમાં શું જોખમ હોય છે?
થોડા સમયના દુખાવા, સોજા અને ચામડી પર ભૂરા-કાળા ડાઘ (બ્રુઝિંગ) ઉપરાંત, શક્ય જોખમોમાં લોહી નીકળવું, ઇન્ફેક્શન અને ડ્રાય સૉકેટનો સમાવેશ થાય છે. ભાગ્યે જ, જો નસને અસર થાય તો હોઠ, હડપચી કે જીભ સુન્ન રહી જાય છે; આ સામાન્ય રીતે સુધરે છે, પણ ક્યારેક લાંબા સમય સુધી રહી શકે છે. ઉપરની પાછળની દાઢ કાઢતી વખતે ક્યારેક દાઢના ખાડા અને સાઇનસ વચ્ચે રસ્તો ખૂલી શકે છે.
કામ પર ક્યારે પાછા જઈ શકાય?
ઘણા લોકો બીજા દિવસે, અથવા એક-બે દિવસ આરામ કર્યા પછી, ઓફિસના (બેસીને કરવાના) કામ પર પાછા જાય છે. જો તમારું કામ શારીરિક રીતે ભારે હોય, જેમ કે GIDCમાં ફેક્ટરીની શિફ્ટ, તો કામ પર પાછા જવું ક્યારે સલામત છે તે ડેન્ટિસ્ટને પૂછો.
દરેકના દાંત અલગ હોય છે. તમારા માટે યોગ્ય સારવાર Dr. Dhara M. Sudani તમારા દાંત તપાસે અને જરૂર હોય તો એક્સ-રે લે, પછી જ નક્કી થાય છે. આ પેજ પરની માહિતી સામાન્ય છે, નિદાન નથી.
