ધ્યાનથી બ્રશ કરો તો પણ થોડું પ્લાક (દાંત પર જામતું ચીકણું પડ) રહી જાય છે, સામાન્ય રીતે પેઢાંની કિનારી પાસે અને દાંત વચ્ચે. સમય જતાં તે કઠણ બનીને ટાર્ટર (કેલ્ક્યુલસ) બની જાય છે – એક ખરબચડો પીળો કે બ્રાઉન થર, જે ટૂથબ્રશથી નીકળતો નથી. ટાર્ટર બેક્ટેરિયાને પેઢાં સાથે ચોંટાડી રાખે છે, જેનાથી લોહી નીકળવું, મોઢાની દુર્ગંધ અને આખરે પેઢાંની બીમારી થઈ શકે છે.
ક્લિનિકમાં થતી દાંતની સફાઈ, જેને સ્કેલિંગ અને પોલિશિંગ પણ કહેવાય છે, ટાર્ટર અને ઉપરના ડાઘ દૂર કરે છે, જેથી તમારાં પેઢાં રુઝાઈ શકે અને દાંત સાફ રાખવા સહેલા બને. અંકલેશ્વરના Divine Dental Care માં ડેન્ટિસ્ટ (દાંતના ડૉક્ટર) પહેલાં તમારા દાંત અને પેઢાં તપાસે છે, પછી અલ્ટ્રાસોનિક સ્કેલરથી સફાઈ અને ત્યાર બાદ પોલિશિંગ કરવામાં આવે છે.
આ સારવારમાં શું થાય છે
અલ્ટ્રાસોનિક સ્કેલર ઝડપી ધ્રુજારી (વાઇબ્રેશન) અને પાણીના બારીક ફુવારાથી ટાર્ટર તોડીને ધોઈ નાખે છે. તમને ગુંજારવ જેવો અવાજ સંભળાશે અને ધ્રુજારી તથા પાણી અનુભવાશે; મોટા ભાગના લોકોને આ આરામદાયક લાગે છે, જોકે સેન્સિટિવ જગ્યાએ ઝણઝણાટી જેવું લાગી શકે છે.
સ્કેલિંગ પછી દાંતની સપાટી લીસી કરવા અને ચા, કોફી, પાન કે તમાકુના ડાઘ દૂર કરવા પોલિશિંગ કરવામાં આવે છે. લીસી સપાટી પર પ્લાક સહેલાઈથી ચોંટતું નથી.
સ્કેલિંગથી પેઢાંની કિનારીની ઉપર અને તેની થોડે નીચે સુધી દાંત સાફ થાય છે. જો પેઢાંની બીમારીને કારણે દાંતની આસપાસ ઊંડા પોકેટ (ખાડા) થઈ ગયા હોય, તો મૂળની સપાટીની વધુ ઊંડી સફાઈની જરૂર પડી શકે છે. આ વિશે અમારા પેઢાંની સારવાર પેજ પર સમજાવ્યું છે.
દર્દીઓ સામાન્ય રીતે આ કારણોસર આવે છે
- બ્રશ કે ફ્લોસ કરતી વખતે પેઢાંમાંથી લોહી નીકળવું
- પેઢાંની કિનારી પાસે પીળો કે બ્રાઉન થર, ઘણી વાર નીચેના આગળના દાંતની પાછળ
- બ્રશ કરવા છતાં ન જતી મોઢાની દુર્ગંધ
- ચા, કોફી, પાન, ગુટખા કે ધૂમ્રપાનના ડાઘ
- દાંતના ચેક-અપ સાથે નિયમિત સફાઈ
- ટીથ વ્હાઇટનિંગ (દાંત સફેદ કરવા), બ્રેસિસ કે બીજી સારવાર પહેલાં
- પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન પેઢાંમાં સોજો અને લોહી નીકળવું (તમે પ્રેગ્નન્ટ છો તે ડેન્ટિસ્ટને જણાવો)
Divine Dental Care માં સારવાર કેવી રીતે થાય છે
- ચેક-અપ. ડેન્ટિસ્ટ તમારા દાંત અને પેઢાં તપાસે છે, અને પેઢાંના પોકેટ, સડો કે બીજી કોઈ તકલીફ છે કે નહીં તે જુએ છે.
- સમજૂતી. તમને જણાવવામાં આવે છે કે કેટલું ટાર્ટર છે, એક વિઝિટ પૂરતી થશે કે નહીં અને બીજું કંઈ કરવાની જરૂર છે કે નહીં.
- અલ્ટ્રાસોનિક સ્કેલિંગ. દાંતની બધી સપાટી પરથી ટાર્ટર દૂર કરવામાં આવે છે. જો કોઈ જગ્યા સેન્સિટિવ લાગે, તો ડેન્ટિસ્ટને કહો; થોડો વિરામ લેવાનું કે તે ભાગ સુન્ન કરવાનું વિચારી શકાય છે.
- પોલિશિંગ. ડાઘ દૂર કરવા અને સપાટી લીસી કરવા દાંત પોલિશ કરવામાં આવે છે.
- ઘરે કાળજી માટે સલાહ. બ્રશ કરતી વખતે કઈ જગ્યાઓ રહી જાય છે તે ડેન્ટિસ્ટ બતાવે છે, અને તમને અનુકૂળ આવે તેવી બ્રશ કરવાની અને દાંત વચ્ચે સફાઈ કરવાની રીતો સૂચવે છે.
સારવાર પછીની કાળજી અને રિકવરી
સ્કેલિંગ પછી થોડા દિવસ દાંતમાં ઠંડું લાગી શકે છે, ખાસ કરીને જો ઘણું ટાર્ટર હોય. આ સામાન્ય રીતે મટી જાય છે, અને સેન્સિટિવ દાંત માટેની ટૂથપેસ્ટથી મદદ મળી શકે છે. પેઢાં રુઝાવાનું શરૂ થાય ત્યારે એક-બે દિવસ તે સહેજ દુખી શકે છે અને તેમાંથી થોડું લોહી નીકળી શકે છે.
તમને દાંત વચ્ચે નાની જગ્યાઓ દેખાઈ શકે છે, જે પહેલાં દેખાતી ન હતી. આ સામાન્ય રીતે એવી જગ્યા હોય છે જે ટાર્ટર અને સૂજેલાં પેઢાંએ ભરી રાખી હતી; સફાઈથી થયેલું નુકસાન નથી. પેઢાં રુઝાય તેમ તે વધુ મજબૂત અને સ્વસ્થ બને છે. ફ્લોરાઇડવાળી ટૂથપેસ્ટથી દિવસમાં બે વાર બ્રશ કરતા રહો અને રોજ દાંત વચ્ચે સફાઈ કરો, કારણ કે સફાઈનો ફાયદો તમે ઘરે શું કરો છો તેના પર આધાર રાખે છે. જો છેલ્લી સફાઈને ઘણો સમય થઈ ગયો હોય, તો અંકલેશ્વરના ક્લિનિકમાં અપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
શું સ્કેલિંગથી દાંતને નુકસાન થાય છે કે દાંત ઢીલા થઈ જાય છે?
ના. સ્કેલિંગથી ટાર્ટર દૂર થાય છે, ઇનેમલ (દાંતનું ઉપરનું સખત પડ) નહીં. જો સફાઈ પછી કોઈ દાંત વધુ ઢીલો લાગે, તો સામાન્ય રીતે તેનું કારણ એ હોય છે કે પેઢાંની બીમારીએ પહેલેથી જ તેનો ટેકો નબળો કરી દીધો હતો, અને ભારે ટાર્ટર આ વાત છુપાવી રાખતું હતું. ખરેખર મદદ પેઢાંની બીમારીની સારવારથી મળે છે.
મારે કેટલા સમયે દાંત સાફ કરાવવા જોઈએ?
ઘણા લોકોને ચેક-અપ સાથે દર છ મહિને સફાઈ કરાવવાથી ફાયદો થાય છે. પેઢાંની બીમારી, વધુ ટાર્ટર, ડાયાબિટીસ કે તમાકુની ટેવ હોય તેવા લોકોને તેનાથી વધુ વાર સફાઈની જરૂર પડી શકે છે. તમને અનુકૂળ ગાળો ડેન્ટિસ્ટ સૂચવશે.
શું દાંતની સફાઈ અને વ્હાઇટનિંગ એક જ છે?
ના. સફાઈથી ટાર્ટર અને ઉપરના ડાઘ દૂર થાય છે, જેથી ઘણી વાર દાંત વધુ ચમકદાર દેખાય છે. ટીથ વ્હાઇટનિંગ એક અલગ સારવાર છે, જે દાંતનો કુદરતી રંગ આછો કરે છે.
શું સ્કેલિંગમાં દુખાવો થશે?
મોટા ભાગના લોકોને દુખાવાને બદલે ધ્રુજારી, પાણીનો ફુવારો અને થોડી ઝણઝણાટી લાગે છે. જો તમારાં પેઢાંમાં ખૂબ સોજો હોય કે દાંત સેન્સિટિવ હોય, તો ડેન્ટિસ્ટને જણાવો; જરૂર પડ્યે તેઓ ધીમે ધીમે કામ કરી શકે છે કે તે ભાગ સુન્ન કરી શકે છે.
શું પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન સ્કેલિંગ સલામત છે?
પ્રેગ્નન્સી (ગર્ભાવસ્થા) દરમિયાન નિયમિત સફાઈ સામાન્ય રીતે સલામત માનવામાં આવે છે, અને પ્રેગ્નન્સીને કારણે પેઢાંમાં આવતા સોજામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. તમે પ્રેગ્નન્ટ છો તે ડેન્ટિસ્ટને જણાવો, અને કોઈ ચિંતા હોય તો તમારા ડૉક્ટરને પણ પૂછી લો.
દરેકના દાંત અલગ હોય છે. તમારા માટે યોગ્ય સારવાર Dr. Dhara M. Sudani તમારા દાંત તપાસે અને જરૂર હોય તો એક્સ-રે લે, પછી જ નક્કી થાય છે. આ પેજ પરની માહિતી સામાન્ય છે, નિદાન નથી.
