ઓર્થોડોન્ટિક સારવાર (દાંત સીધા કરવાની સારવાર) સમય જતાં દાંતને હળવેથી વધુ સારી જગ્યાએ ખસેડે છે. તેનાથી એકબીજા પર ચડેલા કે વાંકા દાંત સીધા થઈ શકે છે, દાંત વચ્ચેની જગ્યા બંધ થઈ શકે છે, અને ઉપર-નીચેના દાંત કેવી રીતે મળે છે (બાઇટ) તે સુધારી શકાય છે. સીધા દાંત ઘણી વાર સાફ કરવા સહેલા હોય છે, અને સારી બાઇટથી દાંતનો અસમાન ઘસારો ઘટી શકે છે.
ઓર્થોડોન્ટિક સારવાર ફક્ત ટીનેજર્સ (કિશોરો) માટે જ નથી; દાંત અને પેઢાં સ્વસ્થ હોય તો પુખ્ત વયના લોકો પણ ઘણી વાર તે કરાવી શકે છે. અંકલેશ્વરના Divine Dental Care માં પહેલું પગલું હંમેશાં કન્સલ્ટેશન હોય છે, જેમાં ડેન્ટિસ્ટ (દાંતના ડૉક્ટર) તમારા દાંત અને બાઇટ તપાસે છે, ખરેખર કેટલું પરિણામ મળી શકે તે સમજાવે છે, અને તમારા કેસમાં બ્રેસિસ કે ક્લિયર અલાઇનર્સમાંથી શું યોગ્ય છે તેની ચર્ચા કરે છે.
આ સારવારમાં શું થાય છે
આના બે મુખ્ય રસ્તા છે:
- ફિક્સ બ્રેસિસ (તાર) – દાંત પર ચોંટાડેલા નાના બ્રેકેટ્સ, જે તારથી જોડાયેલા હોય છે. દાંતને તેમની જગ્યાએ લાવવા માટે નિયમિત વિઝિટમાં તાર એડજસ્ટ કરવામાં આવે છે.
- ક્લિયર અલાઇનર્સ – તમારા દાંત માટે બનાવેલી પાતળી, કાઢી-પહેરી શકાય તેવી પ્લાસ્ટિકની ટ્રેની સિરીઝ. દરેક સેટ દાંતને થોડા ખસેડે છે, અને કહ્યા પ્રમાણે તમે આગલો સેટ પહેરવાનું શરૂ કરો છો. અલાઇનર્સ દિવસ-રાતનો મોટા ભાગનો સમય પહેરવા પડે છે, સામાન્ય રીતે લગભગ 20 થી 22 કલાક, અને ફક્ત જમવા, પાણી સિવાય બીજું કંઈ પીવા અને દાંત સાફ કરવા માટે જ કાઢવાના હોય છે.
અલાઇનર્સ દરેક માટે યોગ્ય નથી. દાંતની કેટલીક હલનચલનમાં ફિક્સ બ્રેસિસથી પરિણામનો વધુ સારો અંદાજ લગાવી શકાય છે, અને અલાઇનર્સ ત્યારે જ કામ કરે છે જ્યારે તે કહ્યા પ્રમાણે પહેરવામાં આવે. અલાઇનર્સ તમારા માટે યોગ્ય છે કે નહીં તે કન્સલ્ટેશનમાં નક્કી થાય છે, ડેન્ટિસ્ટ તમારા દાંત, બાઇટ અને એક્સ-રે તપાસે પછી. જો તમારા કેસમાં નિષ્ણાત ઓર્થોડોન્ટિસ્ટ (દાંત સીધા કરવાના સ્પેશિયાલિસ્ટ) નો અભિપ્રાય જોઈએ, તો ડેન્ટિસ્ટ તમને જણાવશે.
સારવાર પછી દાંત ધીમે ધીમે પોતાની જૂની જગ્યા તરફ પાછા ખસવા લાગે છે. એટલે જ બ્રેસિસ કે અલાઇનર્સ પૂરાં થાય પછી દરેકને રિટેનરની જરૂર પડે છે – કાં તો કાઢી-પહેરી શકાય તેવું, કાં તો દાંતની પાછળ ફિક્સ કરેલું.
દર્દીઓ સામાન્ય રીતે આ કારણોસર આવે છે
- ભીડવાળા કે એકબીજા પર ચડેલા દાંત
- દાંત વચ્ચે જગ્યા (ગેપ)
- બહાર નીકળેલા ઉપરના આગળના દાંત
- અસમાન બાઇટ, જેમ કે ડીપ બાઇટ, ઓપન બાઇટ કે ક્રોસબાઇટ
- વર્ષો જતાં ખસી ગયેલા દાંત, અથવા અગાઉ બ્રેસિસ પછી રિટેનર ન પહેર્યું હોવાથી ખસી ગયેલા દાંત
- બાળક, જેના પાકા દાંત વાંકા આવી રહ્યા હોય
- ઇમ્પ્લાન્ટ, ક્રાઉન કે સ્માઇલ મેકઓવર પહેલાં ખસેડવા પડે તેવા દાંત
Divine Dental Care માં સારવાર કેવી રીતે થાય છે
- કન્સલ્ટેશન. તમને તમારા દાંત વિશે શું ખટકે છે તે ડેન્ટિસ્ટ સાંભળે છે, અને તમારા દાંત, પેઢાં અને બાઇટ તપાસે છે.
- રેકોર્ડ. સારવારનું આયોજન કરવા એક્સ-રે, ફોટા અને દાંતનું માપ લેવામાં આવે છે. જો જડબાનો મોટો (આખો) એક્સ-રે જોઈએ, તો તે ક્યાં કરાવી શકાય તે ડેન્ટિસ્ટ તમને જણાવશે.
- તમારા વિકલ્પોની સમજૂતી. તમને જણાવવામાં આવે છે કે બ્રેસિસ કે અલાઇનર્સમાંથી શું તમારા માટે યોગ્ય છે, સારવારમાં અંદાજે કેટલો સમય લાગી શકે અને કેટલી વાર વિઝિટ કરવી પડશે.
- પહેલાં સ્વસ્થ દાંત. ઓર્થોડોન્ટિક સારવાર શરૂ થાય તે પહેલાં કોઈ સડો કે પેઢાંની તકલીફ હોય તો તેની સારવાર કરવામાં આવે છે.
- ફિટિંગ. દાંત પર બ્રેસિસ લગાવવામાં આવે છે, અથવા તમારા પહેલા અલાઇનર્સ પહેરાવવામાં આવે છે, અને તેને કેવી રીતે સાફ રાખવા અને તેની કાળજી કેવી રીતે રાખવી તે બતાવવામાં આવે છે.
- ફોલો-અપ અને રિટેનર. થોડા થોડા સમયે તમે વિઝિટ કરો છો, જેથી ડેન્ટિસ્ટ બ્રેસિસ એડજસ્ટ કરી શકે કે અલાઇનર્સ તપાસી શકે, અને છેલ્લે રિટેનર લગાવવામાં આવે છે.
સારવાર પછીની કાળજી અને રિકવરી
બ્રેસિસ લગાવ્યા કે એડજસ્ટ કર્યા પછી, અથવા નવા અલાઇનર્સ પહેરવાનું શરૂ કરો ત્યારે, સામાન્ય રીતે થોડા દિવસ દાંત દુખે છે. નરમ ખોરાકથી રાહત મળે છે, અને આ અસુવિધા સામાન્ય રીતે મટી જાય છે. ઓર્થોડોન્ટિક વેક્સ (મીણ) લગાવવાથી બ્રેકેટ્સ ગાલ સાથે ઘસાતા અટકી શકે છે.
બ્રેસિસ હોય ત્યારે કઠણ અને ચીકણો ખોરાક ન ખાઓ, જેમ કે કઠણ સૂકો મેવો, ટોફી અને ચીકી, કારણ કે તેનાથી બ્રેકેટ્સ તૂટી શકે છે. દરેક બ્રેકેટની આસપાસ ધ્યાનથી બ્રશ કરો અને નાના ઇન્ટરડેન્ટલ બ્રશ વાપરો. અલાઇનર્સ હોય તો તેને પાછા પહેરતાં પહેલાં બ્રશ કરો, અને કહ્યા પ્રમાણે ટ્રે સાફ કરો. રિટેનર બરાબર સૂચના મુજબ જ પહેરો; ઘણા લોકો માટે તેનો અર્થ છે લાંબા સમય સુધી રાત્રે રિટેનર પહેરવું.
સારવારમાં ઘણા મહિનાઓ સુધી નિયમિત વિઝિટ કરવી પડે છે, તેથી એવું ક્લિનિક પસંદ કરો જ્યાં તમે સહેલાઈથી પહોંચી શકો – પછી ભલે તમે અંકલેશ્વરમાં રહેતા હો કે ઝઘડિયા જેવી જગ્યાએથી આવતા હો. ઓર્થોડોન્ટિક કન્સલ્ટેશન માટે તમે અપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરી શકો છો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
શું બ્રેસિસ માટે મારી ઉંમર વધુ થઈ ગઈ છે?
સામાન્ય રીતે નહીં. દાંત અને પેઢાં સ્વસ્થ હોય તો પુખ્ત વયના લોકો પણ ઓર્થોડોન્ટિક સારવાર કરાવી શકે છે.
સારવારમાં કેટલો સમય લાગે છે?
દાંતને કેટલા ખસેડવાના છે તેના પર આધાર રાખે છે. ઘણા કેસમાં એકથી બે વર્ષ લાગે છે, જોકે કેટલાકમાં ઓછો અને કેટલાકમાં વધુ સમય લાગે છે.
શું બ્રેસિસને બદલે હું ક્લિયર અલાઇનર્સ કરાવી શકું?
કદાચ. હળવાથી મધ્યમ ઘણા કેસમાં અલાઇનર્સ યોગ્ય રહે છે, પણ દાંતની દરેક પ્રકારની હલનચલન માટે નહીં. ડેન્ટિસ્ટ તમારા દાંત અને બાઇટ તપાસે પછી, અલાઇનર્સ તમારા માટે યોગ્ય છે કે નહીં તે કન્સલ્ટેશનમાં નક્કી થાય છે.
બાળકને બ્રેસિસ માટે કઈ ઉંમરે તપાસાવવું જોઈએ?
લગભગ સાત વર્ષની ઉંમરે ઓર્થોડોન્ટિક તપાસ ઉપયોગી થઈ શકે છે, કારણ કે જડબું વધતું હોય ત્યારે બાઇટની કેટલીક તકલીફોને યોગ્ય દિશા આપવી સહેલી હોય છે. ઘણાં બાળકો વધુ પાકા દાંત આવી જાય પછી સારવાર શરૂ કરે છે. બાળકોની વિઝિટ વિશે વધુ માહિતી માટે જુઓ બાળકોના દાંતની સારવાર.
શું ખરેખર રિટેનર પહેરવું જરૂરી છે?
હા. રિટેનર વગર દાંત પાછા ખસવા લાગે છે. તમારું રિટેનર કેટલા સમય સુધી અને કેટલી વાર પહેરવું તે ડેન્ટિસ્ટ સમજાવશે.
દરેકના દાંત અલગ હોય છે. તમારા માટે યોગ્ય સારવાર Dr. Dhara M. Sudani તમારા દાંત તપાસે અને જરૂર હોય તો એક્સ-રે લે, પછી જ નક્કી થાય છે. આ પેજ પરની માહિતી સામાન્ય છે, નિદાન નથી.
