દૂધિયા દાંત મહત્ત્વના છે. તે બાળકોને ચાવવામાં અને સ્પષ્ટ બોલવામાં મદદ કરે છે, અને પછી આવતા પાકા દાંત માટે જગ્યા સાચવી રાખે છે. દૂધિયા દાંતમાં સડો થાય તો દુખાવો અને ઇન્ફેક્શન (ચેપ) થઈ શકે છે અને સ્કૂલ પણ પાડવી પડી શકે છે. બાળપણમાં શીખેલી ટેવો ઘણી વાર આખી જિંદગી સાથે રહે છે.
અંકલેશ્વરનું Divine Dental Care બાળકોના (પીડિયાટ્રિક) દાંતની સંભાળ આપે છે – બાળકના પહેલા દાંતથી લઈને ટીનેજ સુધી. હેતુ એ છે કે વિઝિટ શાંત અને જાણીતી લાગે, બાળકો સમજી શકે તે રીતે વાત સમજાવાય, અને માતા-પિતાને સ્પષ્ટ, વ્યવહારુ સલાહ મળે. પૂરું ચેક-અપ કરીને માતા-પિતાને સમજાવ્યા પછી જ સારવાર શરૂ કરવામાં આવે છે.
આ સારવારમાં શું થાય છે
બાળકોના દાંતની સંભાળમાં સામાન્ય રીતે આ આવે છે:
- ચેક-અપ – દાંત, પેઢાં અને બાઇટ (ઉપર-નીચેના દાંત કેવી રીતે મળે છે) જોવાં, અને પાકા દાંત કેવી રીતે આવી રહ્યા છે તે જોવું
- સફાઈ અને બ્રશ કરવાની સલાહ – જરૂર હોય ત્યાં પ્લાક કે ટાર્ટર દૂર કરવું, અને માતા-પિતા તથા બાળકોને બરાબર બ્રશ કેવી રીતે કરવું તે બતાવવું
- બચાવ (પ્રિવેન્શન) – પાછળના દાંતના ઊંડા ખાંચા સીલ કરવા માટે પિટ અને ફિશર સીલન્ટ, અને ફ્લોરાઇડ લગાવવા જેવાં બીજાં બચાવનાં પગલાં, જેના વિશે ડેન્ટિસ્ટ (દાંતના ડૉક્ટર) વાત કરી શકે છે – જ્યાં તે તમારા બાળકને માફક આવે
- ફિલિંગ – દૂધિયા કે પાકા દાંતમાં સડો હોય તો દાંતના રંગનાં ફિલિંગ
- ઊંડા સડાની સારવાર – જો સડો દૂધિયા દાંતની નસ સુધી પહોંચી ગયો હોય, તો ડેન્ટિસ્ટ તેને બચાવવા માટે સારવાર સૂચવી શકે છે, અથવા તે બચી શકે તેમ ન હોય તો તેને કાઢવાનું સૂચવી શકે છે
બાળકો માટે સીલન્ટ, ફિલિંગ, પલ્પેક્ટોમી અને ક્રાઉન
આમાંની દરેક સારવાર વિશે માતા-પિતા માટે અલગ પેજ છે:
- પિટ અને ફિશર સીલન્ટ – પાછળના દાંતના ઊંડા ખાંચામાં, ખાસ કરીને પહેલી અને બીજી પાકી દાઢમાં, લગાવાતું પાતળું રક્ષણાત્મક પડ, જે સડો અટકાવવામાં મદદ કરે છે
- બાળકો માટે ડેન્ટલ ફિલિંગ – દૂધિયા દાંત અને નવા પાકા દાંતમાં સડાના ખાડા રિપેર કરવા, અને દૂધિયા દાંતની સારવાર કેમ મહત્ત્વની છે
- પલ્પેક્ટોમી (દૂધિયા દાંતની રૂટ કેનાલ) – જે દૂધિયા દાંતના પલ્પ (નસ)માં ઇન્ફેક્શન હોય કે તેને ખૂબ નુકસાન થયું હોય, તેની સારવાર, જેથી ઘણી વાર દાંત કુદરતી રીતે પડે ત્યાં સુધી તેને રાખી શકાય
- બાળકો માટે સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ક્રાઉન – તૈયાર મળતો સિલ્વર ક્રાઉન, જે ખૂબ સડેલા કે તૂટેલા પાછળના દૂધિયા દાંતને ઢાંકીને સુરક્ષિત રાખે છે, ઘણી વાર પલ્પેક્ટોમી પછી
ચેક-અપ પછી ડેન્ટિસ્ટ સમજાવે છે કે તમારા બાળકને આમાંથી કોઈ સારવારની જરૂર છે કે નહીં, અને હોય તો કઈ.
દર્દીઓ સામાન્ય રીતે આ કારણોસર આવે છે
- પહેલી ડેન્ટલ વિઝિટ – આદર્શ રીતે પહેલો દાંત દેખાય ત્યારે કે પહેલા જન્મદિવસ સુધીમાં
- દૂધિયા દાંતમાં બ્રાઉન કે કાળા ડાઘ, અથવા કાણાં
- દાંતનો દુખાવો, સોજો, અથવા બાળક એક બાજુથી ચાવવાની ના પાડે
- પડી જવાથી કે વાગવાથી દાંતનો ટુકડો તૂટી ગયો હોય કે દાંત હલવા લાગ્યો હોય (જુઓ ઇમરજન્સી ડેન્ટલ કેર)
- દૂધિયા દાંત પડ્યા ન હોય અને તેની પાછળથી પાકા દાંત આવવા લાગ્યા હોય
- વાંકા દાંત, અંગૂઠો ચૂસવાની ટેવ, અથવા બાઇટ બરાબર ન લાગે
Divine Dental Care માં સારવાર કેવી રીતે થાય છે
- ધીમે ધીમે ટેવાવું. તમારું બાળક તમારી સાથે બેસી શકે છે, આસપાસ જોઈ શકે છે અને સવાલ પૂછી શકે છે. પહેલી વિઝિટમાં ઘણી વાર હેતુ ફક્ત ખુરશીથી ટેવાવાનો હોય છે.
- ચેક-અપ. ડેન્ટિસ્ટ હળવેથી દાંત અને પેઢાં તપાસે છે કે ક્યાંય સડો કે બીજી કોઈ તકલીફ તો નથી. ઓછા રેડિયેશનવાળો ડિજિટલ એક્સ-રે ફક્ત જરૂર હોય તો જ લેવામાં આવે છે.
- માતા-પિતાને સમજૂતી. શું જોવા મળ્યું, શેના પર ફક્ત નજર રાખી શકાય, અને શેની સારવાર જરૂરી છે અને કેમ – આ બધું તમને સરળ ભાષામાં જણાવવામાં આવે છે.
- પગલે પગલે સારવાર. જો સારવારની જરૂર હોય, તો તે તમારા બાળકને સાદી રીતે સમજાવવામાં આવે છે, અને તેને નાની નાની વિઝિટમાં વહેંચી શકાય છે.
- ઘર માટે સલાહ. બ્રશ કરવા, કેટલી ટૂથપેસ્ટ લેવી, નાસ્તો અને પીણાં વિશે તમને વ્યવહારુ ટિપ્સ મળે છે, અને તમારા બાળકે ફરી ક્યારે આવવું તે જણાવવામાં આવે છે.
સારવાર પછીની કાળજી અને રિકવરી
લોકલ એનેસ્થેસિયા (ઇન્જેક્શનથી ભાગ સુન્ન કરવો) સાથે ફિલિંગ કે બીજી સારવાર પછી, બાળકના હોઠ કે ગાલ થોડા કલાક સુન્ન રહી શકે છે. બાળક તેને કરડે કે ચાવે નહીં તેનું ધ્યાન રાખો, અને સુન્નપણું ઊતરી જાય પછી નરમ ખોરાક આપો. જો તમારા બાળકને દુખાવાની દવાની જરૂર હોય, તો ફક્ત એ જ દવા આપો જે તમારા ડૉક્ટર કે ફાર્માસિસ્ટ તેની ઉંમર અને વજન માટે સલામત કહે.
ઘરે થોડી ટેવો મોટો ફરક પાડે છે:
- પહેલો દાંત દેખાય કે તરત જ દિવસમાં બે વાર બ્રશ કરવાનું શરૂ કરો.
- ફ્લોરાઇડવાળી ટૂથપેસ્ટ વાપરો: ત્રણ વર્ષથી નાનાં બાળકો માટે ચોખાના દાણા જેટલી જરાક, અને ત્રણથી છ વર્ષનાં બાળકો માટે વટાણાના દાણા જેટલી.
- લગભગ સાત-આઠ વર્ષની ઉંમર સુધી બ્રશ કરવામાં મદદ કરો અથવા ધ્યાન રાખો.
- બાળકને દૂધ કે જ્યૂસની બોટલ સાથે સુવડાવશો નહીં, અને મીઠાઈ, બિસ્કિટ અને ગળ્યાં પીણાં ફક્ત જમવાના સમયે જ આપો.
તમારા બાળકની આગલી વિઝિટનો સમય થાય ત્યારે, તમે અંકલેશ્વરના ક્લિનિકમાં અપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરી શકો છો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
મારા બાળકને પહેલી વાર ડેન્ટિસ્ટ પાસે ક્યારે લઈ જવું જોઈએ?
પહેલો દાંત દેખાય ત્યારે, અથવા પહેલા જન્મદિવસ સુધીમાં બાળકને લઈ આવવું સારું છે. વહેલી વિઝિટથી બાળકો ડેન્ટિસ્ટથી ટેવાય છે, અને તકલીફો વહેલી પકડી શકાય છે.
દૂધિયા દાંત આમ પણ પડી જવાના છે, તો તેના સડાની સારવાર જરૂરી છે?
ઘણી વાર, હા. કેટલાક દૂધિયા દાંત લગભગ 10 થી 12 વર્ષની ઉંમર સુધી રહે છે, અને સડાથી દુખાવો અને ઇન્ફેક્શન થઈ શકે છે, જેની અસર નીચે વિકસી રહેલા પાકા દાંત પર પડી શકે છે. દરેક દાંતને શું જોઈએ છે તે ડેન્ટિસ્ટ જણાવશે.
મારું બાળક ડેન્ટિસ્ટથી ડરે છે. હું શું કરી શકું?
વિઝિટ વિશે શાંતિથી અને સારી રીતે વાત કરો, અને "દુખશે" કે "ઇન્જેક્શન" જેવા શબ્દો ટાળો. ડેન્ટિસ્ટને તમારા બાળકને વાત સમજાવવા દો. કોઈ તકલીફ થાય તે પહેલાંની ટૂંકી, વહેલી વિઝિટથી ઘણી વાર બાળકો વધુ હળવાશ અનુભવે છે.
શું બાળકો માટે ડેન્ટલ એક્સ-રે સલામત છે?
એક્સ-રે ફક્ત જરૂર હોય ત્યારે જ લેવામાં આવે છે, અને ક્લિનિકમાં ઓછા રેડિયેશનવાળા ડિજિટલ એક્સ-રે વપરાય છે. ડેન્ટિસ્ટ પહેલાં તેનું કારણ સમજાવશે.
શું અંગૂઠો ચૂસવાથી દાંતને નુકસાન થાય છે?
નાનાં બાળકોમાં આ સામાન્ય છે અને ઘણી વાર જાતે જ બંધ થઈ જાય છે. જો પાકા દાંત આવતા હોય ત્યારે પણ ચાલુ રહે, તો દાંત અને જડબાના વિકાસ પર અસર થઈ શકે છે. ડેન્ટિસ્ટ તમારા બાળકની બાઇટ તપાસી શકે છે અને મદદ માટેના રસ્તા સૂચવી શકે છે, અને દાંત સીધા કરવા વિશે માહિતી અમારા બ્રેસિસ અને અલાઇનર્સ પેજ પર છે.
દરેકના દાંત અલગ હોય છે. તમારા માટે યોગ્ય સારવાર Dr. Dhara M. Sudani તમારા દાંત તપાસે અને જરૂર હોય તો એક્સ-રે લે, પછી જ નક્કી થાય છે. આ પેજ પરની માહિતી સામાન્ય છે, નિદાન નથી.
