ક્યારેક પાછળના દૂધિયા દાંત (દાઢ)માં એટલો સડો હોય છે, અથવા તે એટલો તૂટી ગયો હોય છે, કે ફક્ત ફિલિંગ ચાવવાનું દબાણ સહન ન કરી શકે. સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ક્રાઉન તૈયાર મળતી, સિલ્વર રંગની કેપ છે, જે આખા દાંત પર બેસી જાય છે. તે દાંતના બાકી રહેલા ભાગને ઢાંકીને સુરક્ષિત રાખે છે, જેથી તમારું બાળક આરામથી ચાવી શકે અને દાંત કુદરતી રીતે પડે ત્યાં સુધી તેને રાખી શકે.
બાળકોના દાંતની સારવારમાં સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ક્રાઉન ઘણા દાયકાઓથી વપરાય છે. તે મજબૂત હોય છે, સામાન્ય રીતે એક જ વિઝિટમાં લગાવી દેવાય છે, અને મોટાઓના ક્રાઉન જેમ ડેન્ટલ લેબોરેટરીમાં બને છે, તેમ તેને બનાવડાવવાની જરૂર પડતી નથી. અંકલેશ્વરના Divine Dental Care માં સારવાર શરૂ કરતાં પહેલાં ડેન્ટિસ્ટ (દાંતના ડૉક્ટર) સમજાવે છે કે ક્રાઉનની સલાહ કેમ આપી છે અને બીજા કયા વિકલ્પો છે.
આ સારવારમાં શું થાય છે
સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ક્રાઉન પાછળના દરેક દૂધિયા દાંત માટે જુદી જુદી સાઇઝમાં તૈયાર મળે છે. ડેન્ટિસ્ટ સામાન્ય રીતે:
- સડો હોય તો કાઢે છે, અને જો નસને અસર થઈ હોય, તો પહેલાં તેની સારવાર કરે છે, ઉદાહરણ તરીકે પલ્પેક્ટોમીથી
- દાંતને સહેજ ઘસીને નાનો કરે છે, જેથી ક્રાઉન તેના પર બેસી શકે
- યોગ્ય સાઇઝ પસંદ કરે છે અને ફિટિંગ તથા બાઇટ (ઉપર-નીચેના દાંત કેવી રીતે મળે છે) તપાસે છે
- ક્રાઉનને ડેન્ટલ સિમેન્ટથી તેની જગ્યાએ ચોંટાડે છે
ક્રાઉન આખા દાંતને ઢાંકે છે, પેઢાંની કિનારી સુધી કે તેની સહેજ નીચે સુધી. પાકો દાંત બહાર આવતી વખતે દૂધિયો દાંત ઢીલો થઈને કુદરતી રીતે પડી ન જાય ત્યાં સુધી ક્રાઉન તેના પર જ રહે છે, અને દાંત ક્રાઉન સાથે જ પડે છે. તેને કાઢવાની જરૂર પડતી નથી.
ક્રાઉનનો રંગ સિલ્વર હોય છે. પાછળના દાંત પર તે સામાન્ય રીતે ત્યારે જ દેખાય છે, જ્યારે તમારું બાળક મોઢું પહોળું ખોલે કે હસે, અને મોટા ભાગનાં બાળકો તેનાથી જલદી ટેવાઈ જાય છે. આગળના દૂધિયા દાંત માટે ડેન્ટિસ્ટ બીજા વિકલ્પો વિશે વાત કરશે.
સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ક્રાઉનની સલાહ ક્યારે અપાય છે
ડેન્ટિસ્ટ પાછળના દૂધિયા દાંત માટે આ સંજોગોમાં સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ક્રાઉનની સલાહ આપી શકે છે:
- પલ્પેક્ટોમી કે નસની બીજી સારવાર પછી
- મોટો સડો હોય, કે દાંતની એક કરતાં વધુ બાજુએ સડો હોય
- દાંત તૂટેલો કે તિરાડવાળો હોય
- ઇનેમલ (દાંતનું ઉપરનું સખત પડ) નબળું કે બરાબર ન બન્યું હોય, જેથી દાંતના ટુકડા નીકળે કે દાંત જલદી ઘસાઈ જાય
- મોટું ફિલિંગ હોય, જે વારંવાર તૂટી જાય
- બાળકને ઘણા સડા થઈ ચૂક્યા હોય, અને તેથી ફિલિંગ નિષ્ફળ જવાની શક્યતા વધુ હોઈ શકે
સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ક્રાઉનના ફાયદા
- મજબૂત અને ટકાઉ – સામાન્ય રીતે દૂધિયો દાંત પડે ત્યાં સુધી ટકે છે
- આખા દાંતને ઢાંકે છે, અને તેને વધુ સડાથી અને તૂટવાથી બચાવે છે
- સામાન્ય રીતે એક વિઝિટમાં લગાવી દેવાય છે, લેબોરેટરીના કામ કે રાહ જોયા વગર
- તમારા બાળકને આરામથી ચાવવા, ખાવા અને બોલવામાં મદદ કરે છે
- દૂધિયા દાંતને, અને એ રીતે પાકા દાંત માટેની જગ્યાને, જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે
- સંશોધન સૂચવે છે કે સડેલા પાછળના દૂધિયા દાંતમાં, ફિલિંગ કરતાં ક્રાઉન નિષ્ફળ જવાની કે પછીથી દુખાવો થવાની શક્યતા ઓછી હોય છે
તમારા બાળકને વિઝિટ માટે તૈયાર કરવું
ઘણાં બાળકોને દાંતને સુરક્ષિત રાખતી "સિલ્વર ટોપી"નો વિચાર ગમે છે. વિઝિટ વિશે શાંતિથી વાત કરો, "દુખશે", "ઇન્જેક્શન" કે "ડ્રિલ" જેવા શબ્દો ટાળો, અને ડેન્ટિસ્ટને તેમની પોતાની, બાળકોને સમજાય તેવી રીતે પગલાં સમજાવવા દો. વિઝિટ પહેલાં બાળકને હળવો ખોરાક આપો, કારણ કે લોકલ એનેસ્થેસિયા (ઇન્જેક્શનથી ભાગ સુન્ન કરવો) પછી સુન્નપણું ઊતરી ન જાય ત્યાં સુધી તેણે કંઈ ખાવું ન જોઈએ. બાળકની કોઈ બીમારી કે એલર્જી વિશે ડેન્ટિસ્ટને જણાવો – ખાસ કરીને નિકલ કે ધાતુનાં ઘરેણાંની એલર્જી હોય તો, કારણ કે સ્ટેનલેસ સ્ટીલમાં નિકલ હોય છે. તમે તમારા બાળક સાથે રહી શકો છો.
Divine Dental Care માં સારવાર કેવી રીતે થાય છે
- તપાસ અને એક્સ-રે. સડો કેટલો ઊંડો છે અને નસને અસર થઈ છે કે નહીં તે જોવા ડેન્ટિસ્ટ દાંત તપાસે છે અને ઓછા રેડિયેશનવાળો ડિજિટલ એક્સ-રે લે છે.
- તમને સમજૂતી. ક્રાઉનની સલાહ કેમ આપી છે, પહેલાં નસની સારવારની જરૂર છે કે નહીં, અને બીજા વિકલ્પો શું છે, તે તમને જણાવવામાં આવે છે.
- સુન્ન કરવું. સામાન્ય રીતે લોકલ એનેસ્થેસિયાથી દાંત અને પેઢું સુન્ન કરવામાં આવે છે.
- દાંત તૈયાર કરવો. સડો કાઢવામાં આવે છે, જરૂર હોય તો નસની સારવાર કરવામાં આવે છે, અને દાંતને સહેજ ઘસીને નાનો કરવામાં આવે છે.
- ક્રાઉનનું ફિટિંગ. યોગ્ય સાઇઝ પસંદ કરીને લગાવી જોવામાં આવે છે, અને જરૂર હોય તો તેને આકાર આપવામાં આવે છે, જેથી તે પેઢાંની કિનારી પાસે બરાબર બેસી જાય.
- ક્રાઉન ચોંટાડવો. ક્રાઉનને સિમેન્ટથી ચોંટાડવામાં આવે છે, વધારાનો સિમેન્ટ સાફ કરવામાં આવે છે અને તમારા બાળકની બાઇટ તપાસવામાં આવે છે.
સારવાર પછીની કાળજી અને ક્રાઉનની સંભાળ
લોકલ એનેસ્થેસિયા પછી તમારા બાળકના હોઠ, ગાલ અને જીભ થોડા કલાક સુન્ન રહી શકે છે. બાળક તેને કરડે કે ચાવે નહીં તેનું ધ્યાન રાખો, અને સુન્નપણું ઊતરી જાય પછી નરમ ખોરાક આપો. થોડા દિવસ ક્રાઉનની આસપાસનું પેઢું સહેજ દુખી શકે છે કે બ્રશ કરતી વખતે તેમાંથી થોડું લોહી નીકળી શકે છે, અને શરૂઆતમાં ક્રાઉન વિચિત્ર કે ટાઇટ લાગી શકે છે. આ સામાન્ય રીતે મટી જાય છે. જો તમારા બાળકને દુખાવાની દવાની જરૂર હોય, તો ફક્ત એ જ દવા આપો જે તમારા ડૉક્ટર કે ફાર્માસિસ્ટ તેની ઉંમર અને વજન માટે સલામત કહે.
ક્રાઉનની સંભાળ રાખવા માટે:
- દિવસમાં બે વાર ફ્લોરાઇડવાળી ટૂથપેસ્ટથી બ્રશ કરો, અને ક્રાઉન જ્યાં પેઢાંને મળે છે ત્યાં ખાસ ધ્યાન આપો
- ટોફી, ચ્યુઇંગ ગમ અને બીજી ચીકણી મીઠાઈઓ ટાળો, કારણ કે તેનાથી ક્રાઉન ઢીલો થઈ શકે છે
- નિયમિત ચેક-અપ માટે આવતા રહો
જો ક્રાઉન ઢીલો લાગે કે નીકળી જાય, અથવા દુખાવો થાય કે સોજો આવે, તો ક્લિનિકનો સંપર્ક કરો – ક્રાઉન નીકળી જાય તો તેને સાચવી રાખો અને સાથે લઈ આવો. જો સોજો આંખ કે ગરદન તરફ ફેલાય, અથવા તમારા બાળકને શ્વાસ લેવામાં કે ગળવામાં તકલીફ થાય, તો તરત જ હોસ્પિટલના ઇમરજન્સી વિભાગમાં જાઓ. જો તમને લાગે કે દૂધિયા દાંતને ક્રાઉનની જરૂર હોઈ શકે, તો અંકલેશ્વરના ક્લિનિકમાં અપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ક્રાઉન કેટલો સમય ચાલે છે?
તે દૂધિયો દાંત કુદરતી રીતે પડે ત્યાં સુધી તેના પર રહે તે રીતે બનાવેલો હોય છે, અને સામાન્ય રીતે રહે છે; પછી તે દાંત સાથે જ નીકળી જાય છે. તે આખી જિંદગી ટકવા માટે નથી, કારણ કે દૂધિયા દાંતની જગ્યાએ પાકો દાંત આવવાનો છે.
શું ક્રાઉન લગાવવામાં દુખાવો થાય છે?
સામાન્ય રીતે પહેલાં દાંત સુન્ન કરવામાં આવે છે. ક્રાઉનને દબાવીને બેસાડવામાં આવે ત્યારે તમારા બાળકને થોડું દબાણ લાગી શકે છે. થોડા દિવસ પેઢું સહેજ દુખવું સામાન્ય છે અને સામાન્ય રીતે મટી જાય છે.
જો ક્રાઉન નીકળી જાય તો?
ક્રાઉન સાચવી રાખો અને ક્લિનિકનો સંપર્ક કરો. ઢીલો કે નીકળી ગયેલો ક્રાઉન દાંતને અસુરક્ષિત છોડી દે છે, તેથી તે જલદી તપાસાવવો જોઈએ.
શું મારા બાળકને તેના બદલે દાંતના રંગનો ક્રાઉન લગાવી શકાય?
પાછળના દૂધિયા દાંત માટે સામાન્ય રીતે સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ક્રાઉન વપરાય છે, કારણ કે તે મજબૂત અને ભરોસાપાત્ર હોય છે. કેટલાક દૂધિયા દાંત માટે દાંતના રંગના ક્રાઉન પણ મળે છે, પણ તે દરેક દાંત કે દરેક બાળકને માફક આવતા નથી. તમારા બાળકના દાંત માટે શું યોગ્ય રહેશે તે ડેન્ટિસ્ટ જણાવી શકે છે.
શું સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ક્રાઉનમાં નિકલ હોય છે?
હા, સ્ટેનલેસ સ્ટીલમાં થોડું નિકલ હોય છે. ડેન્ટલ ક્રાઉનમાં રહેલા નિકલથી રિએક્શન (પ્રતિક્રિયા) ભાગ્યે જ થાય છે, પણ જો તમારા બાળકને નિકલ કે ધાતુની જાણીતી એલર્જી હોય, તો ડેન્ટિસ્ટને જણાવો.
દરેકના દાંત અલગ હોય છે. તમારા માટે યોગ્ય સારવાર Dr. Dhara M. Sudani તમારા દાંત તપાસે અને જરૂર હોય તો એક્સ-રે લે, પછી જ નક્કી થાય છે. આ પેજ પરની માહિતી સામાન્ય છે, નિદાન નથી.
